Origo veritatum contingentium ex processu in infinitum

Origo veritatum contingentium ex processu in infinitum ad exemplum proportionum inter quantitates incommensurabiles  Veritas  Proportio est, inesse praedicatum subjecto,  quantitatem minorem majori vel  aequalem aequali, ostenditur reddendo rationem  explicando habitudinem per analysin terminorum in communes utrique notiones.  quantitates. Haec Analysis vel finita est, vel infinita. Si finita sit, dicitur Demonstratio.  Inventio communis mensurae seu  commensuratio. Et veritas est necessaria.  Et proportio est effabilis. Reducitur enim ad veritates identicas   congruentiam cum mensura eadem repetita seu ad principium primum contradictionis sive identitatis.  aequalitatis eorum quae congruunt. Sin Analysis procedat in infinitum nec unquam perveniatur ad exhaustionem veritas est contingens  proportio est ineffabilis quae infinitas involvit rationes  quae infinitos habet quotientes ita tamen ut semper aliquod sit residuum cujus iterum reddenda sit ratio  novum praebens quotientem continuata autem analysi prodit series infinita quae tamen a Deo perfecte cognoscitur.  circa quam Geometra multa cognoscit. Et haec est scientia visionis  Doctrina de numeris surdis  qualis est Decimo Elementorum contenta distincta a scientia simplicis intelligentiae  ab Arithmetica communi utraque tamen non experimentalis, sed a priori habens infallibilitatem, et secundum quidem genus per rationes certas,  per demonstrationes necessarias uni Deo infinitum comprehendenti  Geometrae cognitas, numeris tamen perspectas, non necessarias tamen  effabilibus non comprehendendas nam demonstrationes veritatum  proportiones surdas arithmetice cognosci contingentium dari  seu per mensurae repetitionem explicari impossibile est.

Veritates contingentes dari, in quarum rationibus reddendis processus in infinitum fiat, vel hinc intelligitur, quod infinitae sunt actu creaturae in qualibet parte universi; et unaquaeque substantia individualis in notione sua completa totam seriem rerum involvit, et cum aliis omnibus consentit adeoque aliquid infiniti continet. Quod non intellectum fecit etiam ut Unio animae et corporis inexplicabilis haberetur; neque enim in se invicem influunt in Metaphysico rigore, imo nec Deus unius occasione aliud movet et a suo proprio cursu deturbat; sed unumquodque suas leges prosequens ex primaevae institutionis admiranda sed infallibili directione tam exacte alteri consentit, ac si verus esset influxus. Estque aliquid simile in omnibus substantiis etiam a se invicem remotissimis. Etsi in illis consensus non ita distincte appareat.

Si omne quod fit, necessarium esset sequeretur sola quae aliquando existunt esse possibilia (ut volunt Hobbes et Spinosa) et materiam omnes formas possibiles suscipere (quod volebat Cartesius). Ita nullus fingi posset Romaniscus, qui non aliquando aut alicubi existeret. Quod absurdum est. Itaque potius dicemus ex infinitis seriebus possibilibus unam elegisse Deum, propter rationes captum creaturarum superantes.

Causa mali est a limitatione originali creaturarum ante omne peccatum; nec a Deo decernitur, nisi id solummodo quod pure positivum est, seu in perfectione consistit, et ideo malum permittitur tantum a Deo; quod secus est in hominibus qui per se ad majus bonum generale non tendunt.

Omnis veritas quae identica non est, probationem recipit; necessaria ostendendo contrarium implicare contradictionem; contingens ostendendo plus rationis esse pro eo quod factum est quam pro opposito. Nam ut sapientis ita et Dei primum decretum sive propositum est omnia agere cum summa ratione. Ita si fingeremus casum, in quo constaret existere debere triangulum dati ambitus, nihil vero esse in datis unde erui queat species Trianguli, dicendum erit a Deo triangulum aequilaterum, libere quidem, haud dubie tamen, productum iri. Nihil enim in datis est, quod impediat quodvis aliud existere triangulum, itaque aequilaterum non est necessarium. Interim ut nullum aliud eligatur sufficit in nullo alio praeterquam in hoc rationem esse cur caeteris praeferatur: idemque est si datum sit lineam a dato puncto ad punctum datum duci debere, nec quicquam datum quo lineae species aut magnitudo determinetur, fiet recta certo, sed libere, nam quemadmodum nihil est quod curvam impediat, ita et nihil quod eam suadeat.