Ars Lulliana Ivonis

 [1680 (?)] Ars Lulliana Ivonis

redigi in unum, et non tam paginae adjici, quam potius combinationes, ad quas unaquaeque res pertinet; in indice Alphabetico dicitur Acceptilationem quaerendam Tomo 2 pag. 516. Satius dixisset quaerendam sub combinatione cui eam subjecit nempe: finis contrarietatis.

Eundum erat a combinationibus, ad terniones et quaterniones.

Ita: Cognitio finis contrarietatis. Potestas cognitionis virtutis.

Octodecim Termini sunt: Absoluti Bonitas, Magnitudo, Duratio, Potestas, cognitio, voluntas, virtus, Veritas, Gloria. Relativi differentia, concordantia contrarietas, principium medium finis; Majoritas aequalitas minoritas.

Absolutos disticho huic inclusi. Am Rande:  Omne bonum magnum est duratque potentia docti  Si vis virtutem stat tibi verus honor

 Si Bonitas Magna est Duratque Potentia Docti

 Qui Vult virtutem Vera illi gloria praesto est.

Relativos huic versui  Convenit in Medio quodcunque aequale vocatur.

Nam sub Convenientia seu concordantia facile meminisse possumus differentiae et contrarietatis; sub Medio, principii et finis; sub aequali majoris et minoris.

Caeterum in ipsis Octodecim Terminis haec displicent: 1^mum) aliquos superesse atque resolvi posse in alios ex his ipsis: ita Voluntas est cognitio bonitatis, Virtus est potestas bonitatis. Gloria est cognitio virtutis. Majoritas aequalitas Minoritas ad magnitudinem reducuntur. 2^o) multos terminos deesse, exempli gratia locus, actio, tempus. Hinc duratio resolvitur in terminos duos: unum ex positis alium ex omissis, est enim magnitudo temporis. 3^o) posse plures relativos sub uno comprehendi. Nempe differentia concordantia contrarietas sub collatione; principium Medium finis sub ordine. Ex his ergo octodecim supererunt isti tantum: Bonitas, Magnitudo, Duratio, potestas, cognitio, ordo, collatio. Simpliciora multo: Essentia, coessentia. Existentia, coexistentia. Cogitatio, Extensio. Vel sic potius: Subjectum, Essentia, Mutatio, Relatio; cogitatio, extensio. Ex relatione essentiae multitudo et comparatio. Ex multitudine eorum quae in aliquo comparari possunt seu homogenea sunt totum et pars: seu magnitudo. Magnitudo essentiae in parvo subjecto est perfectio seu bonitas. Ex perfectione existentia. Ex Essentia et Mutatione causa et effectus, actio passio. Ex his etiam prius et posterius; adeoque tempus; simul, adeoque locus. Res redit ad ista quatuor praedicamenta: Substantia sive subjectum; Qualitas sive forma; Actio-passio sive Mutatio. Denique Relatio. Nam cogitatio et Extensio sunt speciales quaedam expressiones formae et subjecti. Et videtur omnis substantia esse extensa et cogitans simul, adeoque substantiae, qualitatis, mutationis, relationis varietates, ab extensione et cogitatione sumi.

Formas non alias invenio quam ideas seu id quo cogitationes distinguuntur. Est autem in cogitatione adhuc aliud quiddam quam in objecto. Nam in objecto sunt tantum magnitudo, figura, motus, cogitatio. Sed Magnitudo figura, motus, supponunt alicujus rei magnitudinem et figuram, velut subjecti; quod ipsum subjectum denique rursus cogitans est. Itaque cum in rebus reperiantur: extensio, motus, cogitatio, necesse est esse aliquid in cogitatione quod in his non est. Cogitatio est expressio objecti multiplicis in uno subjecto. Imo videtur praeterea in cogitatione esse expressio sui. Actio haec in seipsum videtur intimam constituere naturam cogitationis. Nam etsi expresse mihi sint objecta, si cognoscere non possim, ea mihi expressa esse, nihil agam.

Itaque ex Actione in seipsum caetera sequuntur. Nam eo ipso quod in me expressum est, seu passiones meas percipio, perceptio enim nihil aliud est quam actionis in seipsum modus. In omni actione et passione necesse est agens in patiente exprimi.

Caeterum ad promtum Terminorum generalium usum, malim nonnihil jam compositos quam plane simplices adhibere: sumamus ergo:

Generalia Praedicamenta: Substantia, Quantitas, Qualitas, Actio-Passio, Relatio, Quando, ubi, ordo. (Versus: res talis tanta est, age refert quando ubi et ordo.) Specialiora:  Extensio, Figura, Motus, Potentia, Scientia, Voluntas. Praedicabilia:  individuum, Genus, Species, differentia, proprium, accidens. Loca:  Nomen; definitio, divisio; subjectum, Adjunctum; idem, diversum; pars, totum. Causa, effectus; Antecedentia, consequentia; consonantia repugnantia. Quaestiones:  quis quid ubi quibus auxiliis cur quomodo quando. Quamdiu, quibuscum, quantopere (quamdiu et quantopere complecti liceat sub quousque) quoties, quove ordine. Hoc in deliberativo ubi quaeritur non quid sed quomodo. Commendationes:   Necessarium, honestum, jucundum, utile tutum, justum, ­pulchrum, commodum, aptum comprobatum consuetum, durabile. Hoc in demonstrativo, ubi quaeritur non quomodo sed quid. Probationes:  Testes, documenta, «fama», confessio, signa, omina. Haec in genere judiciali ubi quaeritur an aliquid factum sit aut etiam futurum.

(+ Utilius rem totam una imagine complecti et ejus partes percurrere quam procedere per dichotomias. +) Am Rande: Huc versus Lucretii  ... viae connexus pondera plagae  Concursus, Motus, Ordo, positura, figura. Catalogus affectuum, virtutum, vitiorum. Catalogus scientiarum nam res tractari potest theologice juridice medice mathematice etc. Catalogus professionum vitae, ut consideremus quid in unoquoque nobis quadrans. Catalogus officiorum vel munerum in aliqua ditione. Omnia itaque absolvuntur Catalogis.