Zweiter Entwurf

ZWEITER ENTWURF

Probatio veritatis duplex est, a priori per explicationem meram, quae dicitur Apodixis, a posteriori per accedentem perceptionem. Prior est per essentiam, posterior per existentiam, prior per necessaria, posterior per contingentia. Quod existit est Ens seu Est possibile.

Existit quod percipitur consentienter seu ita ut non inferat contradictionem cum aliis quae percipiuntur.

Ens est quod concipitur consentienter, seu ita ut non implicet contradictionem.

Hinc igitur notiones prodeunt. Conceptus mere positivi, ubi nulla negatio vel limitatio, Negationis seu toỹ Non (unde contradictorium A non A). Substitutionis seu identitatis, quae designatur per A ^&.SE B. Progressus in infinitum, cum substitutio semper continuanda est. Porro Veritatis affirmativae categoricae universalis A est B si A et AB coincidant. Hypotheticae primae si A est B, utique C est D seu si A ^&.SE AB, erit C ^&.SE CD, cum ex illo per substitutiones fit hoc. Dantur et Hypotheticae secundae et tertiae interim, nam semper categoricae sunt ingredientes ultimae hypotheticarum.

Illatio. A est inferens B illatum, si posito A, ponitur B, seu cum posito A efficitur per substitutiones ut ponatur B. Nec refert A sit res an propositio, nam esse propositionem seu veritas propositionis est res, seu abstractum, cujus concretum status quo existit propositio.

Illatio duplex est, implicatio, cum illatio est explicabilis; et involutio cum inexplicabilis. Item illatio duplex vel simplex vel cum successu, cum scilicet ponitur A, tunc et Actu ponetur B.

Possibile est quod non implicat contradictionem, contingens quod non esse non implicat contradictionem.

Impossibile quod implicat. Necessarium quod non esse implicat contradictionem.

Notio abstracti et concreti, si Eidem competant diversa praedicata, Ens quod constituit discrimen praedicatorum est abstractum. Et datur abstractum abstracti. Ita calor est magnus; seu datur magnitudo caloris. Abstracta cum tribuuntur proximo subjecto solent praedicatis concretis exprimi, ut homo est calidus et cum copula absorbetur verbis ut homo calet. Sed abstracta cum praedicatum [ingrediuntur et tribuuntur remotiori] subjecto, ut cum magnitudo caloris ingreditur praedicatum ignis adhibentur adverbia, homo est calidus valde, vel homo calet valde, nam si dicas homo est calidus magnus, vel calet magnus, non satis mens exprimeretur neque enim dicitur magnum esse ob calorem, seu quoad calorem.

Adhibenda jam et notio copulae, quae ubi absorbetur una cum nomine fit verbum. Et duplex est, contingentiae seu existentiae, et necessitatis seu essentiae sive est facti vel rationis, resolvitur copula in coincidentiam et utraque est vel explicabilis vel inexplicabilis, rationis scilicet vel facti.

Notio perceptionis. Perceptio autem consentiens seu quae nullam contradictionem involvit Existentiae est notio. Quando aliquid cum aliis perceptis non consentit, totum saltem falsum est. A priori aliud principium Existentiae est, nempe consentiens perfectissimo, seu quo non [posito] series rerum non esset perfectissima.

Ordo est relatio plurium inter se qua quodlibet a quolibet distinguitur.

Relatio est accidens quod est in pluribus subjectis, estque resultans tantum seu nulla mutatione facta aliis supervenit, si plura simul cogitentur, est concogitabilitas.