Catalogus Notionum primariarum, ex quibus caeterae pleraeque omnes componuntur

OMNES COMPONUNTUR  [Mitte 1685 bis Ende 1688 (?)] ~~Catalogus Notionum primariarum, ex quibus caeterae pleraeque omnes componuntur Am Rande: Excludi possunt abstracta, item Termini reflexivi ut subjectum, objectum, verum: sunt Termini Logici et Grammatici. *

~~Possibile. Darüber: Necessarium. Contingens. Positivum. Esse. Existere. Darüber: Actuale. Reale. Phaenomenon. Darüber: Res, modus rei. Substantia. Darüber: Completum. Accidens. *Habens aliquid, carere.

~~Absolutum. Limitatum. Concretum, abstractum (non possunt explicari sine eodem et diverso). Simplex, per se intelligibile. Prius, posterius natura. Ens per se, per accidens. Perfectio, major minorve. Circumstantia. Conditio. Inferens. Incompatibilia. Opposita (Hic primo abstrahimus utrum eadem sint an diversa[)]. Reciprocum mutuum.

Idem, diversum. Unum, plura. Darüber: Unum per se, per Accidens. Numeri (Quantitas quatenus numeris explicabilis). Über (Quantitas ... explicabilis): totum, pars, fragment. Darüber: mensurae, pretia, pondera, tempora, frequens, rarum. * *Gradus.

Simile. Darunter: ordinarium, extraordinarium, regulare. Totum cujus partes sunt indefinitae. Ratio. Homogeneum.

Simplex seu per se intelligibile. Unter Simplex ... intelligibile: primitivum, derivativum. Prius aut posterius natura. Ordo. Huc gradus *cognationum. Series. Immediatum. Regulare. Principium. Finis. Sunt haec etiam sine naturali prioritate scilicet in cogitando. Gradus realitatis seu perfectio. Cognata.

Requisitum. Conferens. Causa. Effectus. Haec generaliter sumo, Am Rande: Facile. ut etiam intelligi* *possint de causa per emanationem, ubi nulla intercedit mutatio, neque tempus. Indifferens. Sufficiens. Principale accessorium. Dependens.

Positio. Continuum seu Totum potentiale Am Rande: Continens et contentum, seu inesse, (darüber: comprehendere); jungere (darüber: adhaerere.). Principium. Finis. Medium. Fragmentum. (seu cujus partes sunt indefinitae) cum* positione. Positio consistit in modo existendi cum aliquo. Extensum involvit positionem Am Rande: longum, latum, profundum, altum, crassum, amplum. Punctum, linea, superficies, area, figura, solidum, angulus. Divergens, convergens, parallelum. Sectio, tactio. Latus. Diameter. Vertex, axis, perpendiculare (Darüber: obliquum). Mensurae, pollex, pes etc. Rectum, curvilineum, rotundum, oblongum, convexum, concavum, planum. *quae dicitur situs, coexistentium simul et partes habentium et partes similiter componentium. Terminus. Situs. Distantia. Partes ejusdem quas concipimus, rursus habere partes eodem modo, omnesque coexistentes. Punctum. Recta. Am Rande: antrorsum, retrorsum.

Mutatio. Actio. Passio. Novum. Subitum. Status. Tempus. Duratio. Am Rande: simul, prius, posterius, breve, diuturnum. Circumstantia. *Potentia. Aequivalens. Esse in statu vel incremento, diminutione, incipere, praeparare, spontaneum.

Motus, quies. Huc ad rem itinerariam spectantia. Resistentia, durum, molle. Vis. Huc antrorsum, retrorsum, dextrum, sinistrum etc. supra, infra. Pondera eorumque mensurae. Vita. Senectus. Motus violenti ut agitare, vehere, impellere, frangere. Huc elevare, deprimere, tendere, comprimere, trahere, pellere, volvere, etc. Pannus. Huc et fabrilia, aedificia, utensilia quatenus non dependent a qualitatibus occultis, ut et res textoria, sartoria, quae quodammodo ad Geometriam seu ad partem motus Geometricam, ubi non de potentia, sed motuum vestigiis. Huc et calor, frigus, praecipitatio, coagulatio etc. quatenus explicantur per distincta. Huc et sympathia et antipathia, solutio, adde de his Bohnii dissertationes. Am Rande: Intellectus, Theoria, practica, voluntas.

*Cogitatio. Signum. Quaerere, invenire, monstrare. Ratio, «judicium, inventio», ingenium, conscientia, nosse, statuere, Darüber: sensus, phantasia. certitudo, opinio, scrupulus. Darüber: securitas. Monere, studere,*~~ ~~*docere, corrigere.

Velleitas. Bonum, malum, felix, miserum. Bona externa, libertas, divitiae, reputatio, dignitas, aestimatio, contemtus. Darüber: intellec[t]us. Voluntas. Voluptas, dolor, justus, dignus, Über justus, dignus: praemium. obligatus* potestate, instructus, dominus etc. Am Rande: pretia, monetae, aestimatio. Bonum, malum, pulchrum. Praepa[ra]re, proponere *sibi, tentare, exequi, dare, accipere, offerre, declarare, obtinere. Habere in potestate, servare, perdere. Uti, frui. Ire. Mittere. Sequi. Rencontrer. Deliberare, confidere, scrupulus,* *eligere, prosequi, verba quaestionis, jubere, suadere etc. minari, monere, promittere etc. Am Rande: Inclinationes naturales, ut severus etc. Affectus, virtutes.

~~*Color. Calor, alia id genus notanda per priores qualitates, quae eas semper comitantur. *Am Rande*: sympathia, antipathia. Putredo, et aliae «occulti» et chymicae operationes ubi tamen etiam aliquid distincte conceptum includitur. Explicanda ergo per extensionem et motum. Ita lucidum est agens in recta linea a* *quovis puncto dato ad datum per quaedam corpora uniformia (quae vocantur perspicua), donec occurrat difformitas, unde sequitur mutatio lineae cis et trans occursum. Si tantum cis occursum, occurrens dicitur opacum; et reflectens; Phaenomenon ex mutatione actionis illius in omnes partes dicitur color. Est autem haec actio independens a motu sensibili et ad sensum instantanea. Haec descriptiones componerent definitionem aliquam servientem in scientiis. Sed quia innumera talia phaenomena adhuc detegi possunt, tales definitiones sunt imperfectae. En attendant.

*Species. Deus, angeli. Mentes, Animae, Elementa. Über: angeli ... Elementa: Mundus, tellus, tempora, anni et talia; am Rande: Agricultura ad plantas. Corpora, mixta, viventia. Plantae, Animalia. Homo. Infans, senex etc. Sanitas, morbi. Actiones seu functiones plantarum, animalium. Motus animalium. Motus partium. Signa affectuum. Affectus. Gestus. Generationes, an huc gradus cognationum.

Res humanae. An huc affectus, virtutes: conversationes. Sermo. Ludi. Cognationes, superioritas, aequalitas. Huc «versa» conversationis etc. Aedificia an huc, quatenus usus eorum spectatur. Utensilia alia. Alimonia. Res civiles, gradus personarum, jura, vitae professiones, contractus. Res judiciales. Militaria, navalia. Ecclesia.