Definitiones notionum ex Wilkinsio: III. Transcendentales mixtae relationes pertinentes ad Quantitatem discretam

[p. 34] De Discreta Quantitate III. Transcendentales mixtae relationes ~~pertinentes ad Quantitatem discretam*

Si B sit A et C sit A, et idem sit B quod C, erit unum A, si non sint idem, erunt~~ ~~*plura. 1.Multitudo magnitudo numeri. Numerosum ens per aggregationem magnum, v.g. Exercitus numerosus. Multiplus est qui numerum rei, cujus multiplus dicitur continet secundum~~ ~~alium numerum, seu qui continet numerum numeri. Ita Centuria est decuriae multipla secundum numerum denarium, id est decupla. Incrementum est mutatio in majus. Propagare est rerum numerum augere conferendo ad productionem novae rei.~~ ~~Nam simplex additio non est propagatio. Propagat etiam qui non generat, sed ad generationem tantum confert. Magazin est multitudinis vastae rerum inanimarum usui indefinito servandae~~ ~~locus clausus.

Granarium  202  species ejus.

~~~~Armamentarium~~ Examen multitudo volatilium velut cohaerentium, ut apum, muscarum. La presse multitudo in angustias conveniens. Rari dicuntur pauci dissiti, ut rari nantes in gurgite vasto. Seu numerus parvus in*~~ ~~*loco magno dispersus. Paucitas est multitudo parva. 2.Numerus est totum ex unitatibus compositum. Unitas secundum quam quid dicitur Unum. Quid autem sit unum, quid plura,~~ ~~explicuimus. Unicus est si unus ejus denominationis assignari potest, non alius. (Seu Unus~~ ~~Solus.) Solus est unicus in aliquo loco vel tempore (vel generalius: Si A est B, et quod*~~ ~~*non est A non est B, dicitur Solum A esse B). Individuum est nomen quod ad unicam rem designandam excogitatum est.*~~ ~~*Solis nomen est quidem etiam non nisi unius, sed tamen non ad id comparatum, ut unam tantum rem designet. Nam saltem fingi potest esse plures, et hodie plerique consentiunt tot esse soles, quot fixas. Individuum est cujus nomen ad pauciora restringi non potest. Ex. gr. Petrus~~ ~~Apostolus. Nomen est certi hominis: cui si aliae addantur conditiones quaecunque, v.g. ille qui Christum abnegavit et cantante Gallo poenitentiam egit, non ideo excludentur aliqui ad quos prius quidem illud, non tamen nova haec circumstantia adjecta pertineat. Species monadica est, cujus unicum est individuum, ut Deus, Mundus, Messias,~~ ~~Sol (revera omnis Species infima est Monadica, nec dantur duo individua per omnia similia). 3.Particulare quod quibusdam speciebus competit, quibusdam non competit. Caetera id est alia omnia. Catholicum est quod est omnium locorum et temporum. Oecumenicum quod est omnium locorum. Raro, id est paucis temporibus (vel locis). Plerumque, id est raro non. Saepe non raro. 4.Genus est cujus nomen ad pauciora restringi potest. Species est quod alterius restrictione intelligitur. Species absolute infima est individuum. Aliquando Species sumitur paulo strictius, pro tali specie, cujus discrimina postea~~ ~~minus considerantur; inprimis quando diversa illa ex se invicem oriuntur; ita discrimen inter virum et foeminam; doctum et indoctum non dicitur variare speciem. Inprimis autem ea discrimina negligi solent, quae non sunt nativa. Sed speciem non physice, sed in logico rigore sumendo, cum nulla locum habet subdivisio, species infima est individuum. Disparata sunt quae specie differunt. Heterogenea quae genere differunt. Sed solent Heterogenea de illis dici, quae~~ ~~non habent materiam quandam communem, neque ex se invicem fieri possunt. Uti linea et tempus. Punctum et linea. 5.Par, numerus qui in duas partes aequales dividi potest, alias impar. Pariter par qui in duas partes aequales dividi potest, quarum quaelibet est~~ ~~numerus par. 6.Separatum, quod Sede aliqua id est loco, tempore, subjecto, etc. differt. Analysis est totum in partes resolvere animo. Anatomia est resolutio in partes corporales. Distribuere est partes pluribus assignare. Ita etiam cum genus distribuimus in~~ ~~species, partes ejus alternativas id est differentias, speciebus assignamus. Ita Animal continet rationale, et irrationale, illud homini, hoc bruto assignamus. Dispensare est distribuere secundum pondus, quemadmodum Dimensum est*~~ ~~*distributum secundum mensuram. En detail, minutatim, per minima quorum ratio haberi possit. Ita *Marchand,~~ ~~Mercier* en detail, Detailleur ille dicitur qui merces ita in partes ita exiguas* *divisas, vendit, ut non jam amplius pro mercibus habeantur, sed dispersae intelligantur atque consumtae. Huic opponitur Marchand en gros, qui mercatoribus* *merces vendit, Grossier. Aggregatum est totum ex separatis. Train multitudo vel aggregatum servorum atque animalium, quemadmodum in*~~ ~~*itinere impedimentis onerata reperiuntur. Suite. Comitatus, multitudo eorum qui simul iter faciunt, et ab uno pendent,*~~ ~~*sed famuli non sunt. Trouppes, multitudo militum parva aut mediocris. Exercitus multitudo militum quae in hostico aliquid aperte aggredi ibique*~~ ~~*haerere aliquandiu possit. Fateor milites quos Pizarus contra Regem Attabalibam duxit, in hostico morari ausos, et exercitus nomine vix venturos. Sed nos loquimur de his rebus, quemadmodum communiter aestimari solent. Un party, numerus militum qualis pagum invadere ausit, et hosticum ingredi,*~~ ~~*atque ibi vim facere, etsi illic haerere et aperte agere non ausit, quemadmodum autem pubertatem Romani numero certo annorum potuere allegare, ita in edicto Regis Galliae anni 1677 certus militum numerus definitus est, additumque est, minorem numerum pro latronum manu habendum. Grex est multitudo animalium, quae simul eunt, etsi nullo vinculo corporali~~ ~~connectantur. Et sturni gregatim volitant. Coupple est multitudo animalium quae vinculo aliquo connectuntur. Ita illi quos*~~ ~~Tartari abstrahunt in servitutem, aut qui ad remos mittuntur. Hinc et un accouplement *pro coitu. Un gros par exemple un gros de cavalerie. [7.]Ordo est relatio secundum prius et posterius. Series est multitudo ordinata. Les Rangs Glieder, sunt lineae fronti militum parallelae, suivant la largeur. Les files Reihen sunt lineae fronti perpendiculares, suivant la hauteur. Reigen, series saltantium. Classis series condiscipulorum studentium, aut aliqui in eadem re laborantium. Catena est series rerum talis, ut initium posterioris sit ante finem prioris. Race, genus, Geschlecht. Series generationum. Genealogia seriei hujus*~~ ~~*explicatio. Catalogus, est omnium denominatio in uno scripto. Index est catalogus exhibens signum loci. Tabula est series exhibens divisiones et subdivisiones ipsa collocatione. Generalius:~~ ~~~~Tabula~~ est in qua plura ordine exhibentur uno conspectu. Cargo, catalogus mercium quae transvehuntur. Inventarium est catalogus per se authenticus rerum quae eodem jure censentur,*~~ ~~*factus. Jurata specificatio. Est catalogus qui deficiente inventario juramento ejus~~ ~~qui eum fecit firmatur. Vocabularium est catalogus vocum vulgarium ordine rerum. ~~Nomenclator~~~~ ~~est vocabularium majus seu exactius. Dictionarium est Catalogus vocabulorum alicujus linguae cum explicatione in~~ ~~alia lingua ordine alphabetico. Lexicon est catalogus vocabulorum eodem pertinentium, cum explicatione.~~ ~~Hinc Dictionarium est species Lexici, scilicet Grammaticum. Datur vero et Lexicon Mathematicum, philosophicum, quod Dictionarium non vocari solet. Calendarium catalogus dierum anni. Almanach idem. Fascis est cum plura oblonga sibi applicata parallele, et aequaliter vinculo media*~~ ~~*eorum ambiente colligantur. Pack. Pacquet cum ea quae colligata sunt undique ambiuntur; undique id est ita ut nisi rupto involucro attingi non possint.