Auszüge aus Schriften Boyles

The Excellency of Theology compar'd with natural philosophy (as both are objects of men's study), discurs'd in a letter to a friend by T. H. R. B. E. fellow of the Royal society, to which are annexed some occasional thoughts about the excellency and grounds of the mechanical Hypothesis, by the same author. London by T. N. for Henry Herringman at the anchor in the lower wallk of the new exchange 1674. Praefatio Editoris (credo Oldenburgii) scriptus 1665. Praefatio autoris: as to religious books in general (dit il) it has been observ'd that those penn'd by Lay-men, and especially gentlemen, have (caeteris paribus) been better entertain'd and more effectual than those of Ecclesiasticks. Multa in eum sensum disserit, satis fidenter. He is the fittest to commend divinity whose profession it is not. Rom. I. 19. that gnoston tou Theou not unknown to the Heathen philosophers. pag. 6. De Deo in libris piscatoris expressiones fortiores, et conceptus magis consentientes, quam in scriptis doctissimorum virorum. Apud cultissimas nationes plura de Deo attributa singularia recensentur, quam omnes philosophi tradiderint. Conferences entre Dieu et les hommes. Inter Deum et Noa Gen. VI, cum Mose in casu filiarum Zelophehad Num. (XXVII), 7. Inter Deum et Abimelech de uxore Abrahami Gen. XX. Inter Deum et Abraham de Sodomorum destructione, Gen. XVIII. Inter Deum et Salomon 1. Reg. 3. Dei cum Jona de fato Ninive Jon. IV. Mirabilis locus de spiritu deceptore in ore prophetarum. 1. Reg. XXII, IX ad 24. Inter Deum et Satan Job. I, 6, 7. et Job. 2, 3. Historia alterius ut ita dicam Mundi in Scriptura. Nullum esse locum magis consolatorium quam Joh. Apocalyps. Revel. VII, 9 ubi multitudinem innumerabilem ex omni natione ante thronum Dei. Causa cur parum tangamur scripturae veritatibus, quod didicimus ea aetate qua nondum satis earum excellentiam nosse possumus. Non meminimus nos ignorasse, ideoque minus admiramur. Si eadem ut inventa cuiusdam Ethnici philosophi ut in Aristotele aut Platone legissemus magis admiraremur. Unde in primitiva Ecclesia et hodieque in oriente populi illa doctrina mirifice affecti sunt. Nunc ad speciales revelationes et primum de angelis: nescio inquit an sit in rationis potestate docere non esse aliquid in rerum natura quale angelum vocamus. Ethnici aliquid tale videntur habuisse a traditione. De angelis bonis nescio an quicquam satis notum veteribus Ethnicis. Scriptura nos docet esse magnam angelorum multitudinem (Matth. XXVI, 53. Dan. VII, 10. Joh. I, 3. Heb. I, 7. Col. I, 16.), immortales esse nec speciem propagare (Luc. XX, 35, 36.), habere in coelo locum (Marc. XIII, 32.), et frui visione Dei (Matth. XVIII, 10.) quem semper laudant (Isa. VI, 2, 3.), et cui exacte obediunt nullo unquam peccato admisso (Matth. VI, 10.); mirabili esse intelligentia (2. Sam.XIV, 20. , Marc. XIII, 32.) et tanta potentia ut dissiparint exercitus una nocte (2. Reg. XIX, 35.). Esse inter eos gradus. Esse daemonum inimicos, cum quibus pugnent (1. Thess. IV, 16. Jud. 9, Dan. X, 13, 21. Col. I, 16. Revel. XII, 7.). Corpora nostris similia assumere posse, et ictu oculi disparere (Act. XII, 7. 8. 9. 10.). Saepe rebus humanis misceri nec tantum pro imperiorum bono vigilare, sed et privatos pios protegere (Dan. X, 13. Act. XXII, 11. 2. Reg. VI, 17.): et quanquam admirando splendore appareant attamen esse omnes spiritus ministrantes bono eorum destinatos qui haereditare debent salutem (Luc. XXIV, 4. Judic. XIII, 6. Hebr. 1, 14.). Negant adorari; et ad Deum remittunt (Revel. XIX, 10. XXII, 9.). Christum colunt ut dominum (Matth. XXVIII, 6.), et se vocant servos eius discipulorum (Revel. XIX, 10.). ( Notavi saepe tot diversos scripturae locos consentienter admodum loqui de angelis, ut appareat doctrinas fuisse apud Hebraeos receptas. Revel. id est Apocalypsis, nota loca non recte superscripta iis quibus deberent, quia nec autor in margine distincte accommodaverat. ) De diabolis: non esse ab origine, sed creatos (Joh. I, 3. Coloss. I, 16. Matth. VIII, 7. Luc. IV, 33. Joh. VIII, 34.) et quamquam magna hominum pars eos colat, esse eos tamen debiles et impuros spiritus, inimicos hominum (1. Petr. V, 8.) seductores primorum parentum (2. Cor. XI, 3. Revel. XII, 9. XII, 7. Matth. XXV, 41.). Etsi confusionem quaerunt inter homines ordinem inter se habere. Auctorem enim habere sive caput (1. Joh. III, 8.), esse malos non natura sed apostasia (Jud. 6.). Potestatem ita limitatam, ut legio eorum non audeat invadere gregem suum contemptibilem sine venia peculiari (Marc. V, 9. 10. 13.). Non angelos tantum (Jac. IV, 7.) sed et pios eis resistere (1. Petr. V, 9.) eosque fugare posse imo eos aliquando judicaturos (1. Cor. VI, 3. Matth. XXV, 41.). Ipsos agnoscere veritates et tremere (Jac. II, 19.), quos falsos hominibus persuadere conantur, esse creaturas miseras reservatas in catenis nigredinis ad judicium magnae diei (2. Petr. II, 4. Jud. 6, 13.) ubi condemnabuntur ad tormenta aeterna cum iis quos seduxere (Matth. XXV, 41.). Haec de Angelis. Iam etiam de rebus corporeis praeclara docemur. Anaxagoras fateor docuit Nun produxisse Mundum, et aeternitatem Mundi praecipue ab Aristotele professam, qui ipse fatetur plerosque ante se dissensisse. Nemo unquam materiam ipsam ex nihilo factam docuit philosophorum ( NB. Nuland hoc eleganter illustrat physicis rationibus, mihi id manifestum, apud quem materia res longe alia quam putes ). Aetatem mundi discimus circiter ex scriptura, quod attinet Mundi fabricationem, equidem non puto tantum esse pro religione ut inde deducantur theoremata physica. Puto tamen nec in allegoriam converti debere. Stoici conjiciebant malum mundum igne periturum, nos praedictu certo perimus. Praesens cursus naturae, trochos tes geneseos, Jacob. III, 6. non semper durabit, sed una die hic mundus (aut saltem hic nostri vortex) (fidenter dictum) aut annihilatione abolebitur, aut quod probabilius innovabitur, et ut ita dicam transformabitur igne, 2. Petr. III, 7, 10, 13. Iam de homine quam admiranda discimus| Originem hominis Epicurus concursui atomorum tribuit; Hobbesius post Stoicos, e terra exiisse instar fungorum. Iam Genesis asserat, Gen. II, 7. corpus formatum a Deo ex materia terrestri et fecisse perfectum ante animae unionem. Docet et quae futura post mortem, Act. XXIV, 15. quo sola ratio vix pertingat; et Paulus hoc docens Atheniensibus admirationem aut risum excitavit, Act. XVII, 20, 32. Multa alius nos docet scriptura de natura humana, ut omnes homines ab uno pari, Gen. II, Act. XVII, 26. Primam foeminam non factam ut homo, sed ex eius costa sumtam. Adamum et Evam non fuisse primum infantes, sed statim perfectos. Post resurrectionem corporis aut omnium aut certe justorum corpora a secunda morte praeservanda. De Anima etsi multa deduci possunt ex ratione; attamen revelatio docet majori claritate et autoritate: animam rationalem a corpore distinctam nec ab illis destrui posse, qui corpus occidunt, Matth. X, 28. De origine animae nil philosophia, at theologia. Animam hominis non eius quae caeterorum animalium originis, sed opus Dei, Gen. II, 7. Zek. XII, 1, ita tamen ut post separationem in statum transeat, in quo mors non habeat potestatem in ipsam, Luc. XX, 35, 36. Matth. XXV,46. Probationes de immortalitate animae ex philosophia ostendunt tantum non perituram ob corporis mortem, sed non probant omnino non cessaturam; posset enim Deus eam destruere, ut Mundum, sed scriptura ostendit id eum facere nolle. Imo fatetur quiddam amplius Cartesius resp. ad object. 2. pag. m.95. quod vero, inquit, additis ex distinctione animae a corpore non sequi eius immortalitatem, quia nihilominus dici potest illam a Deo talis naturae factam esse ut eius duratio simul cum duratione vitae corporeae finiatur, fateor a me refelli non posse. Et in Ep. ad admirabilem foeminam, principem Elisabetam filiam natu majorem Friderici Regis Bohemiae, de statu post mortem inferiorem suam cognitionem esse Digbaeana, nam seposita religione, nos habere posse pulchras spes, at nullam certitudinem. Et subjicit, cum imprudentiae sit certum pro incerto relinquere naturali ratione nos non debere quaerere mortem. Sola immortalitas et duratio non est felicitas. Melius, ait salvator, fuisset huic homini non fuisse natum, Marc. XIV, 21. Fieri potest ut anima post mortem corporis uniatur corpori vel organis carenti vel imperfecte organizato, in quo easdem functiones exercere non possit, videmus animas in natis stolidis non posse ratiocinari, certe non philosophari. Videmus animas in paralyticis non posse movere corpus, etsi non ideo sit exemta anima a sentiendis doloribus. Ita potest anima uniri corpori quod non satis movere possit, aut quo non satis queat uti ad recipiendas instructiones a corporibus vicinis. Homines etiam maxime contemplativi credo cogitationum taedio caperentur, quos nova objecta non recrearent. Novi nobilem qui anno integro in Hispania in carcere fuit ob crimen status cuius accusabatur. Habuit alimentorum quantum satis superque sed aberat omnis humana conversatio, et lux candelae pariter et diei, quamquam autem vita omni resumta conaretur varietatem animo dare, saepe tamen coactus est largo vini haustu sepelire melancoliam. Ut ignis sine combustione et aëre, fire without fuel and vent. Admiranda docet revelatio ut Mysterium Trinitatis, et redemtionem Generis humani et decretum Dei circa hominem. Ipsi angeli desiderabant introspicere in redemptionem, 1. Petr. I, 12. Et Paulus ad angelorum usque sedes raptus, exclamavit tamen de decreto, o bathos. Injuriam Deo est credere nihil aliud eum facere posse ad perfectiones suas explicandas quam ordinare motum et materiam. Nonne nobiles sunt quaestiones an satisfactio Christi necessaria fuerit, an vero potuerit summus rerum dominus remittere poenam simpliciter. De justificatione, quae tam perplexe traditur ipsa per se non perplexa. Item an praeextiterit anima in statu feliciore ut veteres et novi Judaei et Platonici, et praeter Originem aliqui nostri temporis eruditi. Item an anima post mortem statim transeat in coelum aut inferos ut communiter creditur, an defectu organorum maneat in statu soporis sine sensu et actu usque ad resurrectionem corporum posterius Sociniani et alii tuentur. An vero ducatur in secretos recessus, ubi sit in bona malaque conditione secundum merita, sed extra infernum et visionem, usque ad judicii diem, quae opinio est patrum Ecclesiae, et Christianorum primitivorum plerorumque si non omnium. An nos agnituri simus in Die judicii, excitati ab hoc somno, ut Adam ex somno excitatus agnovit Evam, nunquam ante visam ( si cum Platone explicemus, fuit Eva separata ab Adamo, unde non mirum sensisse ipsum vidisseque quid a se sumtum ). Revelatio non magis nos gravat, quam plumae avem, quibus volat. Injurium facimus scripturae si in ea majora latere et studio profundi contemplatoris erui posse non putemus quam vulgus tradidit et ipsi patres. Vix est caput in scriptura inprimis Hebraeica in quo aliquid non melius traduci possit. Plerique commentatores addicti partibus id unum agunt commentando ut arma quaerant in adversarios. Pauci ibi considerant prophetias inexplicatas, mysteria neglecta, et miras harmonias, quae recte proposita excitarent admirationem hominum contemplativorum: sed defectu Criticae, quidam mysteria afferunt male fundata. Multa plura et magis praeclara ad commendationem Theologiae Christianae habeas ex quibusdam explicationibus, Grotii, Episcopii, Masii, Mr. Mede, Sir Francis Bacon, et aliorum magnorum ingeniorum. Et cum primi horum non satis in philosophia et postremus non satis in critica versatus fuerit; credibile est si quando Deus excitet hominem philosophia et cognitione antiquitatis excellentem et zelo pietatis ardentem excitatos eius exemplo homines tantos in his rebus progressus facturos quantos in philosophicis videmus. Nec minus ridiculum est Dei sapientiam revelatam ex communibus Theologis aestimare, quam naturalem ex physica Magiri aut Eustachii a S. Paulo. Quicquid poetae et amatores hyperbolice de oculorum pulchritudine dicemus non eos reddet tam admirandos quam dissectio exacta et admirabiles usus in Scheineri Oculo et Cartesii Dioptrica explicati. Multo plus delector veris relationibus Galeni Vesalii Harvei De usu partium et Zoologia quam miraculosis et Romanticis Aeliani Plinii Portae. Ita et solidae reflexiones in scripturam hyperbolicis allegoriis praeferendae. Theologi supralapsarii numero pauci ausi sunt Adami lapsum inspicere in decreto Dei de electione et reprobatione. Ipsa fundamentalis doctrina de Christianismo, itemque in philosophicis potentiae et effectus materiae et motus, non sunt nisi Epicyclus ut ita dicam magni illi systematis de Dei artificio et gubernatione rerum. Quatuor sunt nota nobis magna creaturarum systemata, Corporum, Hominum, Daemonum, Angelorum. Ex quibus hi duo postremi vel omnino liberi a materia, vel tantum invisibili uniti. Plus quam XII angelorum legiones Christo parati. Daniel VII, 10. Antiquum dierum tot millionibus coli. Daemonum legio in uno homine Marc. V, 9. Luc. VIII, 30. Sola mens humana omnibus corporibus simul mirabilior. Ita credibile est majorem adhuc sapientiam Dei elucere in Angelico Mundo. Deus pro creando Mundo corporeo paucis usus verbis, pro salvandis hominibus tot miracula, mysteria, etc. leges, gratiae, judicia, contractus, Is. V, 4. LXV, 2. Mira alia in altero mundo detegentur, et libri prophetici, inprimis Apocalypsis docent Deum acturum magna et nobilia ad quae mechanica philosophia non attingat. Johannes initio Apocalypseos eum vocat felicem, qui legat contenta in sua prophetia et observet. Observare graecum est terein, quod potius explicem ex sententia insignis Mathematici simul et theologi, pro animadversione quam exemtione; non enim fere praecepta in eo libro, sed historia futurorum. Et terein graecis terminus artis, pro observatione Eclipseos conjunctionis aut similis phaenomeni coelestis. Duae illae personae quibus prophetiae factae, valde memorabiles, Daniel dicitur angelo persona Deo amata; Johannes refertur amatus salvatori discipulus. Polypoikilos sophia tou Theou, Ephes. III, 10. Nisi homines deessent Dei gloriae et felicitati suae, multo majora detegerent de Dei attributis. Nec dubitandum est oculum philosophicum revelatione adjutum posse longe penetrare etiam in illis articulis mysterio plenis, quae saepe ex reverentia male consulta. Ita misere et frigide tractantur a Theologis et Scholasticis, ut quae dicunt saepe non dicam Deo, sed nec homine digna sint. Nec dubium est magna ac praeclara detegi posse si quis ingenio praeditus speculatore, sibi quaestiones proponat, hypotheses condat, theoremata stabiliat, corollaria deducat eodemque in his studio versetur, quo Cartesius fatetur in aliqua Epistolarum impendisse problemati Pappi sex septimanas. Cognoscimus triangulum nec tamen omnes eius proprietates novimus, ita de Deo attributis cognitionem habemus inadaequatam, unde praeclara ducantur theoremata. Infinita Dei natura magis excitare nos quam deterrere debet, eo enim magis inveniendorum multitudo, et quid obstat quo minus ex flumine sitim levemus, etsi flumen epotare nequeamus. Sectio IIda hactenus a nobilitate objecti commendatum hoc studium. Nunc ab obligatione quae est obedientiae et gratitudinis. Qui in staticis de puncto, ut centro gravitatis tam solicite ratiocinantur et inquirant in proprietates cuiusdam lineae curvae anonymae, cum de eorum salute agitur humana eaque fallibili autoritate se duci patiuntur. In Apocalypsi pronuntiatur felix qui legit et observat hanc licet tam obscuram scripturae partem, et alibi qui aures habet ad audiendum audiat. IIItia sectio de fructu unde expectando. Cartes. medit 3. sub fin. summam in hac vita voluptatem in contemplatione Dei. Epicurus non alia fini physicae incubuit, quam ut causas fulminis fulguris similiarumque meteororum detegeret et homines ab eo metu liberaret, quo credunt haec incensae cuiusdam divinitatis effectum esse: Conservavit Laërtius eius Epistolam ad Herodotum, et alteram Meteorologicam ad Pythoclem. Laërt. lib. 10. In hac posteriore: maxime vero dede te, inquit, speculationi principiorum ex quibus constant omnia et infinitatis naturae, aliorumque his cohaerentium; insuper vero et Criteriorum, affectuumque animi, et scopum illius in quem ista edisserentes collineavimus, attende, tranquillitatem intelligo statumque mentis imperturbatum. Idemque in Ratis sententiis quas Laërtius habitus ipse Epicureus nobis servavit. Si nihil, inquit conturbaret nos, quod suspicamur veremurque ex rebus sublimibus, neque item quod ex ipsa morte etc. nihil physiologia indigeremus. Ingentes miseriae, et ipsa mortis vicinitas opus habent potentioribus consolationibus, quam quae studio naturae et pulcherrimis eius inventis haberi possunt; quibus eo tempore nec valde afficimur. Pauci mundi studio delectantur, tunc cum se mundo ejiciendos verentur, nec dolores colicos aut febriles ardores, pulcherrima Geometriae propositio solabitur. Physica studia amusement. Opiata, non cordialia. Studium Dei, morte perficitur et qui moritur pius Dei contemplator objecto suo propius accedet dum alii qui non nisi corpora contemplantur metuunt amittere amores suos. Theologia est instar coeli, cui non desunt stellae, sed nobis oculi aut telescopia, quibus immensum stellarum illarum numerum videamus, ita admiranda Theologiae theoremata nobis non nisi ob nostros defectus ignota. Telescopia non fecere sed invenere stellas. Studia alia saepe irrita, ut Chymica, agricultura, etiam Geometria, ut quadratura Scaligeri, Longomontani, Hobbii. Haec solum semper cum successu indagatur, opus est tantum velle. Et Deus voluntate contentus Abrahami, Jac. II,21, adde II. Chron. VI, 8, 9. 2. Cor. V, 7. aliquando non fides sed visio erit. Cum erimus isangeloi Lucae XX, 36. Pars IIda delectatio studii physici deminuitur et aequilibratur ex parte variis incommoditatibus ex quibus una est difficultas nominum mechanicorum cum quibus versandum est. Naturae liber non est ut fabulae Aesopi, quarum angularum tectura separata facit quiescere animum, sed ut bene elaborata Romanella, quae non ante quietum dimittit quam ad finem perveneris. Non opponuntur sibi liber scripturae et naturae ut theologia et necromantia, ubi non potest unius autor coli, quin alteri renuntietur. Quemadmodum incolae historia gentis magis delectantur et filii gestis parentum, et nos inventis nostris aut nostrorum ita nos magis afficiemur natura, cum videmus esse opus Dei quem amamus. Singulares quaedam creaturae, Mercurius et Magnes inter mineralia, planta sensitiva inter vegetabilia, Cameleon inter animalia. Deus non minus Oceano a fluviis parvi dat, quam lacui aut stagno a fontibus. Mercatura et Manificia a Naturali studio, sed haec pro corpore. Naturalia saepe transferunt magis quam augent hominum bona, ut detectio novi orbis cursum commerciorum mutavit. Extractio auri et argenti ex minera ope mercurii valde Hispanos ditavit, sed nihil contulit generi humano, imo multos mortales miseros fecit, qui in his laborare coguntur. Ipse decantatus Lapis si medica vis absit non augebit humana bona, habemus enim auri quantum et argenti quantum satis commercio. Potissimum physicae promissum sanitas, sed multi beneficio naturae majore utuntur sanitate, quam omnes philosophi, nec magis delectantur his apparatibus experimentorum, quam homo sanus instrumentis chirurgiae. Salomon et Helmont non diutius quam alii vixere, et Paracelsus infra annos 50 obiit. Et si aliquot anni extorqueri possent naturae curioso et taedioso diaetae regimine, hoc tamen quid est ad (sequentem) aeternitatem; et cadaver maximi viri nihil differet a vilissimi hominis. IIItia sectio huius 2dae partis de certitudine. Fidei articulos non esse, qui non possint ostendi demonstratione moraliter certa. Neque enim videri Deum principatui defuisse. Praesertim cum Deus tam multa egerit ad nostram salutem. Metaphysica certitudo ut quod factum non possit reddi infectum, aliud physicae certitudines, ut quod ex nihilo nihil fit. Cometas pauci observavere satis studiose et fide eorum credunt observationes de parallaxibus etc., et in eo dogmata fundant (pagina 145). Promittit tractatum de imperfectione philosophiae naturalis. Natura corporis nondum explicata. In Notione Cartesii quod corpus non nisi in extensione facilius invenire defectum, quam substituere meliorem; inest inconvenientia quod ita Deus nihil creare potest novum, nisi destructo vetere et contra nihil destruere vetus nisi creato novo quae parum consentiunt cum illa dependentia materiae a Deo, ab ipso Cartesio asserta. Multi Cartesii amici fatentur se hic haerere. Nec haec eius notio explicat difficultatem de compositione continui (notio corporis non debet hoc explicare, quia eadem est difficultas de notione spatii seu extensionis). Fateor sine solutione huius (difficultatis) posse perfici naturam, sed ubi primum proponitur ingentes difficultates obnubebant corporis notionem. Quidam Metaphysici moderni re bene perpensa fassi objectiones ab utraque parte insolubiles. Quomodo anima tam varie a corporis passionibus afficiatur est difficultas tanta, quanta ullius in theologia mysterii (difficultas de unione animae et corporis tam est difficilis quam difficultas de incarnatione, et difficultas de actione in seipsum tam est (difficilis) quam illa de incarnatione.) Quid est quod impediat animam quo minus avolet, ut Cartesius fatetur facere post mortem. Ipsum Conarium, ipsum genus nervosum, ipsi spiritus animales non minus corpores ac reliqua humanae statuae. Si quis porro quaerat cur certus motus externus faciat colores, alius sonos, quid responderi potest, quam ita placuisse autori naturae humanae qui fiat ut ingens copia imperturbatae lucis reflexa a nive faciat albedinem non rubedinem, et quomo(do) Castor aut asa foetida producant in plerisque graveolentiam et contra in hystericis foeminis odorem gratum. Cur melodia, cur dulcedo delectentur, contraria displiceant. Cur paulo plus minusve faciat dolorem vel voluptatem ut manus frigida ad ignem. Quibus omnibus non potest responderi, nisi talem esse hominis naturam. Nam dicere quo moderati Motus placeant violenti, ut soni duri, et calor excorians displiceant non satisfaciet, nam praeterquam quod hoc tantum dabit explicationem voluptatis et doloris non speciei sensionis; restat adhuc difficultas cur substantia incorporea plus forti quam debili motu laedatur. Ut Aristotelici non possunt explicare quomodo qualitates sensibiles producentur, ita nec alii possunt explicare, quomodo percipiantur. Nomina ab Adamo bestiis tributa non sunt in Hebraico profundiora, quam quae in aliis linguis; et quae in Adamo urgeri possunt sunt tantum recognitio suae foeminae cum e somno expergefieret. Notitia nostra ubi glorificati erimus oculorumque apertio Act. VII, 56. 2. Reg. VI, 17. 1. Cor. XIII, 12. 1. Joh. III, 2. Non est dubium notitiam physicae etiam imperfectae plus voluptatis habere quam notitiam 4 regularum arithmeticae, etsi longe certiorem. Et haud dubie Copernicus magis delectatus est systemate suo, etsi nondum certo, quam theorematis sphaericis ab Euclide et Theodosio demonstratis. Maluerimus cometarum naturam superlunarem scire, quam tempus ascensionis fixarum: et libentius investigabimus parallaxi altitudinem planetae, quam turris; et nobilius se occupatum putabit Geographus dimensa tellure, quam mensor agri vicini descriptione. Praeferimus notitiam familiarem Monarchae et voluntatum eius cognitione notarii qui novit voluntates privatorum. Medici ars incerta praefertur arti certae Alutarii et Gemmarius Murario etsi hic suos lapides melius quam ille pernovit. Esau cum versabatur benedictionis a parente promissae contemplatione majorem utique sentiebat voluptatem. Et David cum hymnos canebat Deo instrumentisque psallebat, tum et pietatis satisfactionem habebat, et voluptatem aurium non perdebat. Cum David inveniebat (Amos VI, 5) nova instrumenta Musica eo magis delectabatur, quod servirent ad laudem Dei quem amabat. Et venator vel auceps aliusve capto animali rariore, aut inventa raritate naturae, magis delectabitur, si id prope aulam factum sit, unde notitia pervenire possit ad regem. 4. sectio de difficultate, et necessariis donis ingenii in Theologo non minus quam physico. Moscum Phoenicem ajunt invenisse Hypothesin Atomicam. Democritus et Leucippus et novissime Cartesius valde provexere. Laus ingentium donorum his inventoribus dari potest. At non video quid illi tantopere gloriari possint, qui aliorum inventa discunt. Non est opus magno ingenio ad refutandos quosdam veterum errores, ut de zona torrida, de propria veneris luce, de via lactea. Cartesius (ut Galilaei famis aegre faceret,) notat inventum Telescopum non a Mathematico, sed casu a Mechanico Belga spectacle-maker ( Brillenmacher ). Pulvis pyrius, telescopia, vitrum, verticitas magnetis, vasa lactea in Mesenterio, et nova chyli receptacula et aliud vasorum genus, quod lymphae ductus vocant, debentur casui. Posito Mundum esse machinam, quid aliud facit physicus quam opus mechanici automatorii; unde tam ridiculum est theologum despici a physico, quam Consiliarium Status a Mechanico Horologiario, aut Navium fabricatore, quod eius secreta non intelligat. Fatetur Verulamius detectionem naturae partum esse temporis potius quam ingenii, ait suum philosophandi morem exaequare ingenia ( hic facit vera methodus inveniendi detecta). Hypotheses condere, methodumque et instrumenta experimenta sumendi, majorum est ingeniorum usus, applicatio tanta ingenia non postulat. De refutatione Scholasticorum dici potest, quod Livius de Alexandro, quod tantum bene ausus sit, vana contemnere. Plerique mere promotores philosophiae gratiam merentur; inventores difficilium Hypothesium multa comprehendentium aut autores utilium inventionum etiam admirationem. Imperfecta est cognitio nostra intensive pariter et extensive Telluris nostrae non nisi crustam novimus. Interiora non magis nota quam remotissimae stellae. Alii putant esse terram puram elementarem, alii igneam, et receptaculum flammarum, vel naturalium vel infernarum. Alii esse solidum magnetem. Cartesiani utcunque ingentem admittant numerum subterraneorum Magnetum, attamen narrant fuisse globum hunc aliquando (stellam) fixam, sed in planetam versum, crustaque (circumdatum) servata tamen interiore natura. Etsi absit centrum terrae abhinc plus quam 3500 milibus (anglicis), nondum tamen inquisitiones meae ex nautis et fossoribus docuere nos ultra unum duove ad summum milia idque in tribus aut quatuor circiter locis, explorando reapse progressos ( vide Morini subterranea ). De fixis quae parallaxi carent, methodus distantiam inveniendi certa nulla adhuc prodita. Et Ricciolus Anti-Copernicanus auxit distantias fixarum ultra ipsos Copernicanos. In coelo multae in uno loco stellae in alio paucae, apparent stellae velut guttae pluviales, temere sparsae, excepto triangulo forte solo. Puncti physici cuiusdam superficiei novimus aegre. Sectio quod physiologia aptior famae. Et fateor gratulandum felicitati seculi, ubi tantum aliquis inspectis naturae secretis gloriam comparat, quantum alius cognitis principum mysteriis. Parfum'd smoak, Applause. Difficile librum scribere systematicum qui futuris experimentis et inventis conveniat, ut vestis infantis non convenit viro. Systematici depraedantur scriptores particulares. Uti aurifices praeferuntur fossoribus, ita vulgus praefert systematicos inventoribus. Libri exigui facile pereunt. Varia seculorum studia, Monarchae aliquando certorum studiorum contemtores, imo hostes. Felicitas Aristotelis, quod eius scripta fere sola extabant tunc cum Carolus M. studia restauraret. Hero in pneumaticis ( philosophus corpuscularis ). Pag. 207 promittit rursus a sceptical naturalist de defectu hypothesium. Communis opinio fuit chylum praeparatum in stomacho per mesaraicas venas ire ad hepar, at inventa in thorace vasa lactea Pecqueti, ostendunt illi, qui mecum experti bonam partem chyli ire a stomacho ad cor, sine transitu per mesaraicas et sine perventu ad hepar. Antiperistasis tot seculis recepta nititur fere experimento aquae calci superfusae; et tamen statim refutatur ostendendo quod idem fiat superfusa aqua calida. Citatur infra (pag. 211.) autoris examen of Antiperistasis. Aqua non attolletur antliis aspirantibus ultra 35 pedes. Liquor in thermometris apertis ascendit et descendit non tantum pro calore et frigore, sed et atmosphaerae gravitate. Initio habuere homines cur crederent magneticam acum recta monstrare polum. Scripta Calvini Bellarmini Patris Pauli, Arminii non minus imo magis leguntur quam Telesii, Campanellae, Severini Dani, Magneni. Erastus famosior dissertatione exigua contra particulares formas regiminis Ecclesiastici, quam accuratis scriptis contra Paracelsum. Et fatebitur mihi aliquis vix esse quinque quaestiones physicas tam notas et agitatas quam quinque articuli remonstrantium. Subjicitur tractatus about the excellency and grounds of the mechanical-Hypothesis eiusdem ibidem apud eundem. Aristotelici et chymici non utuntur suis formis et qualitatibus nec Gas, Blas, Archaeus, entibus astralibus quando inveniunt explicationem mechanicam. Non utuntur intelligentiis ad explicandas Eclipses nec ut veteres, et hodieque Indi (pag. ) instrumentis, aera laboranti possunt sucurrere lunae. Qui vide(t) imaginem in aëre ope speculi concavi non recurrit ad spectra ut Paracelsus quando catoptrica intelligit. Vereri ne sit phaenomenon quod nequeat explicari materia et motu. Idem est ac vereri, ne sit vox quae literis scribi non possint; aut ne alphabetum desit libris. Cum contra libri desint nisi nisis Alphabeti combinationibus. (Dicit se vidisse catenam annexam to a flea (credo pulici) sed hoc deceptio, fit enim ope capilli). Negare mechanica explicare posse interiora naturae idem est ac mechanica concedere in horologio majore, negare dans une monstre de poche. Et experientia ostendit non obstante inaestimabili disproportione quantum terrella similitudinis habeat cum tellure. Respondere per qualitates et formas idem est ac quaerenti cur sonet horologium respondere, qui(a) ita fecit opifex; vel quaerenti de causa Echus respondere esse hominem qui clamet. Mechanica Hypothesis alias conciliat v. g. materia subtilis animam mundi. Etiam angelus aut aliud supernaturale operaretur aliquid in corpore per magnitudinis figurae et motus immutationem. Quemadmodum eodem modo grana frumenti reducuntur in farinam by a watermill or a windmill or a horsemill or a handmill, id est sive invisibilis, sive inanima, sive bruta, sive rationalis sit causa agens. Si explices v. g. ignes artificiales, si pulverem pyrium resolvisse non sufficit, potest enim et hic resolvi in nitrum carbones et sulphur. Les émaux et vitra diu resistunt igni et durabiliora sunt chymicis principiis, et tamen sunt decomposita ex sale, pulvere lapidum vel arena, et stanno calcinato, vel si non sit albus ex aliquo metallo tingente. Non sufficit ad explicandum molendinum ventaneum nosse quod constet ex ligno, lapide, canabe, ferro. Aqua fortis dissolvit Mercurium, aqua Regis aurum, neutra vitrum. Vitrum ergo his unitius, etsi arte factum. Negare reductionem ad Mechanicam est idem ac negare, quia sunt in libris Musicis, Anthems, Hymns, Pavins, Threnodies, Courants, Gavots, Branles, Sarabands, Jigs etc. non posse reduci ad scalam Musicam; vel quia sunt polygona mille et amplius latera non posse resolvi in triangula. Mundus Epistola Dei scripta generi humano, ut credo Platonem dixisse, poterat addere scriptam characteribus mathematicis cum idem alibi Deum geometriam exercere ho Theos aei geometrei. Si duo se dicant invenisse clavem literae cryptographicae difficile ipsis probare a priori et sine applicatione alteram alteri praeferendam, sunt tamen casus (ut si quis utatur clavi in lingua quam certum est scribenti et eius amicis fuisse incognitam). Some Motives and incentives to the Love of God, pathetically discurs'd of in a letter to a friend by the Honourable Robert Boyle.Editio. Heb. X, 24.: let us consider one another to provoke into love. London by Herringman 1670. Inscripsit sorori Comitissae in Warwick. C'estoit une lettre à un gentilhomme, qu'il appelle Lindamor, qui estoit apparemment son parant, et peut estre fils de sa soeur. Qui avoit voyagé, et qui avoit de tres belles qualitez, et des connoissances peu communes. Dedicace, comme en fait de medecine la bonne opinion du Medecin sert à la guerison, de méme en matière de pieté, la bonne opinion qu'on peut avoir de l'auteur, excite la devotion. Preface: Cette lettre n'estoit pas seule, mais la derniere de plusieurs qui traitoient toutes de l'Amour, de la defense, de la constance ou inconstance en amour; de l'Amour Platonicien. L'auteur a leu avant l'edition le livre de Du Moulin de l'Amour Divin, où il dit beaucoup de choses qui conviennent avec ce que dit nostre auteur, quoyque il n'avoit pas veu Du Moulin, lors qu'il fit la lettre. Les plus courtes folies sont les meilleures. La raison est souveraine née, des passions. Seraphick love: inscription des pages. En quelques pays et speciallement en Angleterre, les mines appartiennent au seigneur du fonds, excepté celles d'or et d'argent qui sont au Roy. De méme il y a une espece d'amour, qui n'appartient qu'à Dieu, qui est le seraphique. Italien Comique. Onestà contrà' amore E troppo frale schermo In giovinetto cuore. L'honnesté et une foible defense du coeur d'un jeune homme, contre l'amour. Enoch et Elia, cessant de converser avec les mortels, n'en sont pas morts, mais transferez dans les cieux, ek tou horan ginetai to eran. Ex aspectu amor. Angeli qui semper vident faciem Dei (Matth. XVIII, (10.) ) semper amant sed et sancti, qui (Apocal. XIV, 4) sequuntur agnum quocunque ambulet. Nostre beauté est chez les Maures la livrée du Diable ( c'est à dire ils attribuent le Blanc au Diable ). Dieu seul bon. Matth. XIX, 16. 19. Deus monos dynastes (1.) Tim. VI, 15. Deus solus sapiens 1. Tim. I, 17. solus immortalis 1. Tim. VI, 18. Seraphicus amor, instar Nili, sine ripa, seu termino; caeterae passiones omnes limites habent. Sitire Deum debemus. Cervo sitis recte tribuitur Psalm. (41. 2.) et Sennertus Instit. de Alim. facult. lib. 4. part. 1. cap. 3, cervina caro sicca est. Nouvelle espece de Maladie dans les enfans que nous appellons Rickets, qui vient selon quelques Medecins sçavans de la nutrition inegale des parties, qui fait que quelques unes deviennent fort epaisses et grandes d'autres trop minces. Cette maladie se trouve aussi dans l'esprit, contre laquelle nostre Seigneur dit, qu'il faut faire l'un, et non pas omettre l'autre Matth. XXIII, 23. L'amour des creatures est un present que nous leur faisons, l'amour de Dieu est un tribut. Il faut aspirer à une transcendence en devotion. Permittes ipsis expendere numinibus quid Conveniat nobis rebusque fit utile nostris. Nam pro jucundis utilia quaeque dabunt di. Charior est illis homo quam sibi: nos animorum Impulsu et caeca pravaque cupidine ducti, Conjugium petimus, partumque uxoris, at illis Notum qui pueri qualisque futura sit uxor. Satyricus. Rahel quae dixerat, da mihi liberos aut morior(;) Gen. XXXV, 18 mortua in partu est. Petiit sibi non profutura. Resignatio sive consignatio voluntatis in Deum, est procuratio a filio patri data, cuius explorata ipsi fides et prudentia. Videtur aliquando, inprimis in publicis calamitatibus non discernere objecta irae et gratiae, sed tamen evenit in illis, quod in chymico ignis tormento. Nam si eodem calore Aurum, et antimonium urgens; perstat metallum regium, impuro in auras abeunte. Comme un orage en tableau plaist, quoyque l'experience en soit horrible, de méme quoyque les amours plaisent dans les Romans, la condition des amants ne laisse d'estre fort rude, et pleine d'inquietudes. Amour dispose à la devotion, parcequ'il apprend l'homme ce qui est le plus difficile dans la pieté de resigner sa volonté en celle d'autruy, et de renoncer à ses propres interests. Un Amour sincere, est une devotion mal-adressée. D'ou viennent chez les ^namansö les termes d'adorer, sacrifier son coeur, martyre. L'inconstance des amans est une marque de l'imperfection de l'objèt aimé, car le coeur ne trouve son repos, que dans le souverain bien, comme l'aiguille aimantée, tremble, et va de part et d'autre ^njusqu'à ce qu'elle trouve - - -ö Ego in mediis naturae inquisitionibus, saepe attonitus exclamo cum Psalmista CIV, 24: domine quam multifaria sunt opera tua. Omnia in sapientia fecisti. Et cum Paulo Rom. XI, 33. O altitudo divitiarum. Notabilis locus Psalmi XCIV,9. qui fecit aurem non audiet? qui oculum, non videbit, scilicet qui perfectionem intelligendi dedit rebus, non intelliget ipse? Ut magnes fortissime attrahit purissimum chalybem, ita excellentes naturae ad Dei amorem vehementer trahuntur. Simonides qui comperendinationem in dies postulabat, rogatus explicare quid esset Deus. Ululationes damnatorum, aeque bene sonant in laudes Dei ac Alleluyae sanctorum. Cum terra atros, sulphureosque fumos versus coelum mittit, nata in exhalatione fulgura et tonitra recidunt in terram, ita impii non Deum sed se offendunt. Le thresor destiné au bastiment du temple 3000 talents d'or, 7000 de l'argent fin; donnés par le Roy et ses officiers, et 5000 talents d'or et 10 000 d'argent, donnés par le peuple (18 000 talens de cuivre, 100 000 de fer). Thresor dont à peine je me souviens d'avoir lú un pareil. Deus vocatus technites Heb. XI, 10. Pag. 109. Schlichtingius unus ex hodiernis Socinianis, mihi tam videtur loqui apte et rationaliter, quam ullus eius sectae scriptor: Citat eius locum contra Meisnerum. Judaei patroni ingentes liberi arbitrii, unus eorum inquit Boylius pag. 110. de amore Dei, ajebat majus a Deo collatum beneficium nobis quam angelis, donato libero arbitrio seu peccandi potestate, ut major esset felicitas bene agentium, cum peccare potuerunt. Vaine conversation. 1. Pet. I, 18. Gaudia coeli, ut eius sidera, quae ob distantiam parva videntur. Argumenta quod in coelo noscemus et noscemur invicem. Ex historia Abrahae Lazarum et divitem cognoscentis Luc. XVI, item quod Paulus 1. Thess. II, 19. 20. ^netö fore Thessalonicenses coronam suam in illo magno die. In Deo identitas maxime variata. Ut acus semel unita amatorio lapidi, post diuturnam adhaesionem, non ideo minus ad eum fortiter abrupta tendet, ita Deo uniti in coelis, nullo temporis tractu, ab amore remittent. Ut unita puncta mathematica non faciunt corpus, ita quotcunque contemplationes nostrae non exhaurient infinita illa admiranda oceani coelestis. Ephes. III, 15. una sanctorum familia in coelo et terra. Subjecta est Boylii brevis Epistola ad Pyroclem, ubi cum attigisset rusticam solennitatem, qua plebs cuiusdam oppidi longe et aula remoti regis coronationem celebraverat; ait hos in illis sibi applaudere, quae ab aulicis non sine commiseratione viderentur, ita Angelos intueri quae nos in Dei laudes hunc repente conatu molimur. ^nSomeö considerations about the ^nreconcileableness of reason and religion by T. E. a Layman, to which is annexedö by the publisher a discourse of Mr. Boyle about the possibility of the resurrection. Le publicateur dit ^ndansö la preface, que l'auteur est d'un excellent genie. Les impies se servent des raisons de philosophie comme Pomponatius et Vaninus aux quels on peut opposer Vives, Mornay , Grotius. Aujourd'hui les impies pretendent de se servir de la philosophie mechanicale, ou materiale, mais quand j'entends leur arguments, je dis souvent comme (Josh. V, (13.) ) Josua à l'ange dans les plaines de Jericho: es tu pour nous ou contre nous. Il y a des gens si entestez contre l'École, que celuy qui appelleroit Aristote philosophe passeroit chez eux pour n'estre pas philosophe, et une demonstration chez eux, reduite en syllogisme perdroit sa force. Souvent une bonne raison perd son credit par le titre ambitieux de demonstration. Je me sers de ma monstre quand le soleil ne paroist pas, ou quand il est couvert; mais quand ses rayons se font voir, je ne fais pas difficulté de corriger par eux ma monstre. Ainsi les conjectures de la raison par la revelation. Les fleches tirées d'un arc, et les balles tirées d'un mousquet portent et percent egalement fort, qu'un enfant, ou qu'un homme robuste les tire. Autre chose in fundis Balearicis. Galilei qui prouve (:) le point est egale à un cercle, et par consequent tous les cercles entre eux, comme dit celuy qui a donné en françois les nouvelles pensées de Galilei ( c'est le pere Mersenne ). Voila un exemple d'une chose difficile, ou nostre raison se confond. L'autre un passage de des Cartes 2 part. princip. philos. num. 34. parlant des cercles que fait la matiere se mouvant par places moindres et moindres: fatendum tamen est in isto motu aliquid reperiri quod mens quidem nostra percipit esse verum, sed tamen quo pacto fiat non comprehendit, nempe divisionem quarundam particularum materiae in infinitum, sive indefinitum, atque in tot partes ut nullam cogitatione determinare possimus, tam exiguam, quin intelligamus ipsam in alias adhuc minores reipsa esse divisam. Et proximo paragrapho subjicit, quia nostra mens non possit comprehendere infinitum. Il faut appliquer cecy à Dieu, qui est Ens singularissimum, et natura infinitum. Il y a des choses qui sont seulement contre le cours ordinaire de la nature, comme partus virginis, le feu qui ne brusle pas, le fer qui nage. Ce que Dieu peut faire aisement par mille moyens, et j'ay moy méme (dit nostre auteur pag. 25.) plusieurs fois tenu une piece de fer, nageante dans l'air, sans qu'elle touchat à l'aimant. Des Cartes volum. 2. Epist. 6. je n'ose pas dire, que Dieu ne peut pas faire une montagne sans vallée, ou que 1. et 2. ne fassent pas 3. mais qu'il m'a donné une ame, faite en sorte, que je ne puis pas le concevoir autrement ( cela ne me satisfait pas. Ce qui implique contradiction est impossible, car ce n'est rien dire ). Somatici qui nil nisi corpora admittunt, ut Hobbius. Naturalia prodigia, ut terrae motus per aliquot centena miliaria propagatos, eruptiones igneas, quae totas simul provincias operuere, montes his eruptionibus elevatos, insulas in mari enatas; incredibilia habemus levibus testimoniis probata, sed cum probationes videmus, non difficulter credimus. Clavius et alii ad 16. prop. libri tertii Euclid. circa angulum contingentiae paradoxa dicunt, quibus nescio an a Theologo asseri possunt majora. Et quamvis Tacquet aliique rigide ratiocinantes circa quaedam dubitarent, attamen quae et ipsi rigide demonstrare videntur, difficilia creditu, atque incomprehensibilia sunt, et tamen quia ex certis ducta, haud dubie admittuntur. Mons. Ward nostre amy a donné en 20 lignes les demonstrations de plus de 20 theoremes de Mons. Hobbes. Sunt quaedam Vitellionis et Clavii demonstrationes tam prolixae, ut paucis credam fore legendi patientiam. Et etsi symbola multum contrahant calculum, attamen etiam Cartesius in Epistola aliqua fatetur problemati Pappi 6 septimanas a se impensas ( hinc judico autorem huius quoque libri esse Boylium, nam idem alibi citat in libro de Excellentia studii Theologici, ultra alia multa ). Elementa Euclidis jam sunt velut totidem lemmata. Sociniani ausi negare Deo praescientiam futurorum contingentium ab humana voluntate pendentium. Et ipse Arminius ^nquamquamö scriptor valde subtilis, negavit se satis clare explicare posse quomodo consistant libertas hominis et praescientia Dei. Mersenni tractatus exiguus de Magnetis proprietatibus. Experimenta Magnetis philosophis qui non experti videri possunt pugnare cum receptis philosophiae axiomatibus. Ut videtur secundum ordinarium naturae cursum requiri aliqua dispositio in medio agendum per ipsum, uti lux ipsa opus habet medio perspicuo effluvia Electrica non transeunt ne per chartae quidem folium. Cum poli duarum acuum magneticarum respiciant ambo septentriones, philosophus aliquis concluderet esse in illis sympathicum, vel certe non videri pugnare, et tamen ipsi se repellunt. Vulgo vis unita fortior, hic si magnes secetur partes plures, partes plus in summa sustinebunt quam ante totum. A Gardener cutting of some of the branches of the Crabstock or some such other wild plant, and by making a slit in the bark, that he may graft on it a pare main or some other choice apples by this seemingly hard usage he brings it to bear much nobler fruit that, if, left to its own natural condition, it ever would have done. Some physico-theological considerations about the possibility of the resurrection by the Honourable Robert Boyle Esq. fellow of the Royal Society. London by T.N. for H. Herringman 1675. Non est probabilis resurrectio corporis, sine Dei speciali operatione. Christus Sadducaeis erratis nescientes scripturas, et potentiam Dei jungit haec duo ad eos convincendos. Quaestio in quo consistat corporis identitas. Roma eadem censetur, licet toties a Barbaris diruta, ut pauca restent veteris. Thamesis eadem aqua mutata: flamma candelae. Navis Thesei ut hodie Francisci Drake semper restituta. Aliqui putant glaciem non esse aquam, quod aquae (non) tribuunt soliditatem. Alii contra accidenti differre. Exigua corporis portio, aucta postea, nomen totius sumit; quod tribus probat scripturae exemplis: 1. Corinth. XV. tractat ex professo resurrectionem, et respondet quaestioni quam proponit vers. 35. quidam dicent quomodo mortui resurgent et quo corpore venient. Explicat hoc similitudine sationis vers. 37. scilicet seminis grana, non id quod habiturus es. Et vers. 38. Deum huic semini dare corpus aptum. Cum tamen possit granum producere centuplus sequitur nova licet materia accedente tamen haberi idem. Potest scilicet vis plastica supponi in certa corporis parte, quae divinitus excitata assumat sibi materiam recentem aptam. Cui Hypothesi videtur favere Paulus. Quidam cineres cuiusdam plantae similis nostro anglico red poppy sevit in agro amici mei, quae citius quam expectaretur produxere plantas has majores et pulcheriores quam soleant in his regionibus videri ( an puto poppy papaver ). Deus ex sola costa formavit Evam, ergo aliam materiam addidit, nec ideo minus Eva ex Adamo sumta intelligitur ( quod scilicet flos substantiae esset ex ipso ). Alter textus ad rem nostram pertinens est in visione Ezechielis, audite ossa mortua verbum Domini. Ubi ossa animata, rejuncta, carne etc. vestita, novae materiae appositione, Ezech. XXXVII, v. 7. 8. Ajunt aliqui crocodilum semper crescere (solum animalium) usque ad mortem. Insensibilium transpirationum ingens quantitas experimentis Sanctorii et meis. Unde brevi tempore magna corporis pars aberit quodam tamen durabilis texturae, ut ossa considerandum nulla determinatum figura et magnitudine facere hominem ut Embryo et vir. Punitur senex ob juvenis relicta. Potest varia continere corpora suam naturam retinentia integram etsi invisibilem ut aurum in aqua regis apparet liquor, dextre coagulatum sal vel vitriolum. Alia operatione potest pars esse materiae ignem nutrientis. Dextre junctum alii minerali reducitur in vitrum. Bene praecipitatum cum Mercurio facit gloriosum transparentem pulverem praecipitatum transparentem. Praecipitatum cum spiritu urinae vel oleo tartari per deliquium dat substantiam fulminantem pulvere pyrio fortiorem. Si praecipitetur certo alio alcali, igne mutatur infixam et purpuream calcem. Evinci tamen potest retinere semper naturam variis ^nopeörationibus Chymicis inprimis reductionibus. Mercurius major ipso sole, Proteus, nunc in vaporis forma, nunc aquae insipidae, ^nnuncö pulveris rubri, nunc salis crystallini, nunc metalli malleabilis. Nimirum crystallinum sublimatum, rubrum praecipitatum, flavum Turbith, ^n - ö cinnabaris. Etiam ^nanimalia etö vegetabilia naturas suas sub variis formis ^npergantö. Hippocrates purgat lacte animalis quod Elaterium sumsit. ^nCum aliquando primoö tempore in Sabaudia essem observavi butyrum in quibus^ndamö locis factum fortiter sapere certam herbam (a certain weed), quae eo anni tempore in eorum campis abundabat ut bonum alias butyrum exteris nauseam provocaret quamvis miras subierit varietates herba antequam iret in butyrum. Nec alia sensibili qualitate quam gustu se detegebat, in litore maris etiam aves pisculentum habent saporem. In Hybernia ubi porcos conchis pascunt, in quibusdam locis tam fortis est gustus carnis porcinae, ut exteri vix ferant. Est fructus in America notus colonis Anglis quibusdam appellatus Prickle Peare, cuius ruber succus cum pulpa fructus comestus, urinam ita tingit, ut ignorantes se credant sanguinem mejere. Eruditus aliquis qui diu vixit in Caribibus insulis fructum mihi monstravit nomine janipam aut junipam ibi nascentem, quam quo tempore ab arboribus cadentem comedunt porci caro pariter et pinguedo violaceo colore inficiuntur, quo et alioqui succus fructus tingit. Idem evenit carni avium ^nindeö edentium ( poterat addere regenerationem Nitri Glauberianum, et spiritus vini ex aceto ). Possum Vitrum ipsum Saturni transparens et fragile in corpus Saturni opacum reducere. Multae mirae separationes fiunt ope praecipitationum, verum est impleritque praecipitantibus praecipitans uniri, et facere novum corpus quodammodo, ut in aurum fulmi^nnantemö. Sunt tamen et praecipitationes in quibus nulla fit nova unio, quod patet sequenti exemplo ^nProbationibus magistrorumö, qui ita separant ^ncuprumö. Mixturam solvunt in ^naqua fortis, soölutionem diluunt a dando 15 aut 20 vicibus aquam communem, unde liquori immittunt laminam cupream, cui adhaerebit argentum non in forma calcis, ut cum auro praecipitatur ut fiat fulminans vel vitrum stanni Zinglaß, ut det eleganter albumque pulverem fucanda faciei aptum, sed forma substantiae metallinae micantis, quae non habet opus ulteriori reductione, ut habeatur pro argento. ( Memorabile experimentum, quo videtur cuprum argento solido obduci posse, salva forma sua ). Et apto praecipitante in horae minuto reduxi quantitatem notabilem Mercurii, satis transformati, in argentum vivum currens. Et frustum camphorae in oleo vitrioli solutum nullo vestigio remanente mox in minuti spatio affusa copia sufficiente aquae communis emerget et supernatabit alba, fragilis, graveolens, et inflammabilis camphora ut ante. Ex Mercurio fieri potest praecipitatum per se quod videtur valde differens a mercurio communi, pulveris est forma, rubri valde coloris, purgativum et plerumque vomitivum quamquam eius quatuor aut 5 tantum grana dent et tamen si debito calore prematur reproduces argentum vivum. Addendum considerationi huic, quod omnia corpora eiusdem materiae, nec nisi figura et motu differant. Unde non difficile idem ex eadem materia reproduci. Ut si ex eadem cera fiat sphaera, mox varia denique restitui poterit cera in formam premendo. Si homini etiam philosopho Chymicae imperito nonnulla fuissent proposita, non credidisset; credibile esse adhuc sublimiores vias res restituendi Deo tantum notas; imo et credibile varia tractu temporis delectum iri, nobis nunc ignota. Infans non capit quomo(do) Geometra possit mensurare distantias inaccessibiles, et Indi non capiebant quomodo Hispani communicarent per literas, et tonarent ac fulgurarent tormentis, et quomodo Columbus praediceret Eclipsin. Probationes nobis satis firmae, pro evincenda veritate historiae Lazari a Christo resuscitati. Paulus recte quaerit Act. XXVI, 8. ex rege Agrippa an non credat Deum posse excitare mortuos. Et Paulus (Phil.) III, 21. corpora nostra transfigurare aliquando metaschematizein, fore opus eius potentiae energeian, qua aptus sibi omnia subjicere. Recapitulatio brevis: 1) non est corpus humanum determinatae magnitudinis, nec anima unita materiae ^nvitaeö, 2) Magna pars corporis humani valde solida, ut ossa, difficulter destruentur igne aut terra. 3) continuae in transpirationem expensae ostendunt. Idem manere censeri corpus, utcunque pleraque subito mutentur. 4) corporum partes exiguae per varias transformationes possunt retinere suam naturam. 5) idem censendum humanum corpus, si materiae prius restanti adaptetur nova congrue disposita. Imo etsi huc ire necesse non sit, sunt qui putant idem videri debere corpus quod ^nanteö nova substituta materia quacunque modo eadem sit anima, et priori conformis disposita. Qualificatio corporum glorificatioque multo minus difficilis explicata. Levitas sive potius agilitas indifferens gravitati et levitati non difficilis Deo, quia Elisa possit natare ferrum, et Christus ambulare Petrum in aquis. Activitas, incorruptio, transparentia et opacitas, figura, color, etc. Indifferentia materiae. Deus suspendit vim ignis activam, in fornace sociorum Danielis. Manna Israelitarum etsi corruptibile tamen collectum die ante sabbatum durabat duplo spatio, quo ante, quia sabbato colligere non licebat. Et quod in arca positum pro Monumento integra secula duravit incorruptum. Corpus Christi vestigia vulnerum retinuit, et tamen gloriosum, cum simile et nostrum. Saepe mutavi opacum plumbum, in pulchre coloratum, transparens et specifice levius vitrum. Sed ut appareat quam ingens mutatio etiam a natura quotidie fiat, consideremus fumum indignum, foetidum, candelae extinctae, suppositum flammae momento perdere foetiorem et in pulcherrimam luminosam penetrantemque substantiam animari.