Series VI Band 1 · No. 19
De Possibilitate Gratiae Divinae
1669-1671 (?
Posset fortasse Definitio Gratiae Sufficientis et Efficacis dari, in qva conveniant omnes, abstrahendo a singulorum sententiis, qvod omnino necesse est, alioqvi res abit in logomachian. Ergo definio: Gratia in genere est concursus DEI extraordinarius ad bonum opus. Gratia efficax qva absolute posita ponitur opus. Gratia sufficiens est qva posita non statim ponitur opus nisi supposita hominis voluntate. Sunto jam propositiones (1.) Datur gratia sufficiens. Scilicet ad agendum, supposita voluntate. Hanc admittunt Thomistae et Molinistae, negant Ianseistae. (2.) Datur gratia sufficiens-sola. Seu datur gratia sufficiens ad agendum, sine praesupposita gratia efficaci ad volendum. Hanc admittunt Thomistae et Iansenistae, negant Molinistae. (3.) Si datur gratia sufficiens, datur gratia sufficiens-sola. Hanc admittunt Molinistae et Iansenistae, negant Thomistae. Hic ut verum fatear, mihi Thomistarum sententia et vera et utilis, Iansenistarum falsa, Molinistarum videtur etiam periculosa. Tabula opinionum Non datur Liberum Arbitrium seu omnis DEI concursus est determinativus, sive ad bonum, sive ad malum concurrat. Ita Stoici et Manichaei. Non datur Gratia Sufficiens seu omnis DEI concursus ad bonum est determinativus, secus de concursu eius ad malum. Ita Dordraceni et Iansenistae. Dantur et debent dari omnia seu quidam DEI concursus ad bonum, nullus ad malum est determinativus. Ita Augustanenses et Thomistae. Potest dari Gratia Efficax seu potest existere actus bonus sine concursu DEI determinativo. Ita Molinistae soli nisi fortasse Semipelagianos velint adsciscere in Societatem. Potest non dari Gratia seu potest existere actus bonus sine concursu DEI extraordinario sive determinativo sive auxiliativo. Ita Pelagiani. Nota bene: potest statui triplex gratia: Efficax, sufficiens, necessaria. Efficax est qva posita ponitur actus. Necessaria est qva non posita non ponitur actus. Sufficiens est qva posita accedente voluntate ponitur actus. Dabitur igitur sententia anonymos, hactenus defensore carens, nisi aliqvem ei ex veteribus adsciscas, qvae statuat, dari qvaedam auxilia gratiae, qvae tamen non sufficiant, etsi homo vel maxime velit. Et ita putabunt aliqvem actum fieri concurrente gratia neqve efficace, neqve sufficiente. Sed tamen haec in subtilitate consistet, nullo ad praxin usu. Uti et dissensus Iansenisticus.