Series II Band 1 · No. 37.
JAKOB THOMASIUS AN LEIBNIZ
Leipzig, 7. (17.) Januar 1671. [35.50.]
Non merebantur dialogi physici mei elogium illud, quod iis tribuis. Majore merito provocabit eruditorum plausus vel illud schediasma tuum, de quo scribis, cujusque veluti summam literis tuis complecteris. In quo cum legerem aetherem illum, quem ais cum luce solis circa terram ferri, videbar equidem agnoscere aliquid, si non idem, saltem forsan simile aetheri de quo ago p. 46, 47, physicorum. Qua in re forte decipior, tamdiu tamen hic error me delectabit, donec ipsam voluptatem alia depellat, ubi ex te didicero certiora. Pro carmine, quod mittis, habeo gratias. Nunc disputatio quaedam habenda me praeside de feminarum eruditione prelo tradita est. Eam occasione proxima mittam.
Cum jam in manibus ea esset typographi, notitia demum facta mihi est, libelli, cui titulus: Ehren-Preiß des Frauenzimmers, auctore cancellario Fuldensi Schützio, cui personatus quidam Poliandinus respondit, qui et inde libellum suum nominavit: gestürzten Ehrenpreiß. Ea re factum, ut vix duobus verbis tangere licuerit in disputatione nostra hos duos libellos, vocandos alioqui sub accuratiorem censuram. Decrevi tamen de iis aliquid, ut solemus, praefari. Schützium intelligo apostatam esse, unde venit mihi in mentem suspicari, nomen Ignatii, quod cum Wilhelmo praefert, ipsi inditum esse in professione religionis novae. Poliandinum ajunt, nescio quem esse, Johannem Gorgiam, Transylvanum, hominem nescio an religionis nostrae, dissolutae certe vitae, et e patria profugum, cum ancillae patris vitium intulisset. Ejusdem quoque ajunt esse, den Jungferlichen Zeit-Vertreiber, nomine Veriphantoris editum, scriptum impurum. Quae me res movit, ut crederem, feminei sexus dedignationem, qua plenum est scriptum ejus, Schütziano oppositum, non ex alio fonte proficisci, quam quod feminas non aliunde aestimaret, quam ex eo abusu, quo scorta impuri hominis humores foedos matularum instar excipiunt. Sic vicissim impulsum Schützium credebam tenero quodam, sed coniugali in hunc sexum amore, et misericordia versus eas, quae a viris duriter tractantur; nam in ejusmodi viros aculeum subinde emittit; indignatione insuper in eos, qui optimo sexui convicia dicunt: Huc enim referebam historiam de nescio quo nobili incivili, qui ex itinere Gallico nihil aliud retulerat domum, quam in feminas convicia. Narro tibi somnia mea, ut ex te veriora sive de Schützio, sive de Poliandino discam. Tametsi enim non exspectabit ista praefatio mea tuas literas, jucundum tamen erit, hujus ut ita dicam, monomachiae historiam per te cognoscere. Ajunt esse Schützium insigni munere affectum ab imperatrice, cui dedicavit libellum, tolerabilem, nisi Agrippam secutus, quem semel citat, passim describit, altius levasset hunc sexum, quam eum locaverat creator.
Est et aliud quiddam, in quo velim opera tua uti. Suntne tibi notae orationes Nicolai Schoenbergii Cardinalis, coram Julio II. Pontifice, habitae, de pugna Christi cum diabolo in deserto, quas Bibliotheca Gesneri memorat. Eas apud nos etiam a. 1511 editas esse didici e postilla Bausthiana in illud Evangelium, sed frustra quaesivi in nostris bibliothecis: magnopere tamen vellem, vel ipsas, vel apographon earum procurare possem ex illa familia maximo cuidam viro. Quaeso, si me potes, adjuva. Bene vale amice optime, et Illustrissimo Boineburgio fausta quaeque a me, in hunc et sequentes annos, quos et tibi felicissimos fluere iubeat Deus, precare. Lips. d. 7 Jan. anni ineuntis, 1671.