HEINRICH OLDENBURG AN LEIBNIZ

Ampliss^o et Consultiss^o Viro

Dⁿ^o Gothofredo Guilielmo Leibnitio J.U.D. etc. Henr. Oldenburg S.P.D.

Obtinere a me non potui, Vir Consultiss^e, ut Literas tuas 13/23 julii novissimi Moguntia ad me datas silentio praeterirem. Spirant quippe humanitatem non vulgarem; quin et eximiam in provehenda re Philosophica voluntatem testantur. Hujusmodi nova non leviter eos afficiunt juvantque, qui in votis omnino habent, ut omnium gentium viri sagaces et industrii velint studia et exercitia sua ad augendam ornandamque solidam et feracem Philosophiam consociare. Anglia nostra eo inprimis annititur; molitur idem Gallia, et ipsa Italia: nec Germaniam opinamur post principia latere. Tu, Vir Ampliss^e, insigniorem pro aetate tua in rebus physicis tum affectum tum progressum significas, eaque de veris Motus Rationibus epistola tua subinnuis, quae Salivam mihi et aliis movent, unicam illam tuam, de qua loqueris, certi motus Universalis in Globo nostro Terr-aqu-aëreo Hypothesin cognoscendi; ex qua scil. omnium, quos in corporibus est deprehendere, motuum ratio, insueta hactenus claritate, reddatur. Virum sane philosophum Te praestabis, si tanti momenti negotium confeceris, remque feceris Societati Regiae gratissimam, si Hypothesis illius summam et rationes exponere non graveris. Idem jam fecit de suis Motus Regulis Hugenius, aliis ipsum in eodem argumento explicando imitantibus; quorum nomina aeque ac meletemata, Cedro digna, nunquam intermorituram in Soc. Regiae Archivis, suum cuique tribuere summopere satagentibus, perennitatem consequuntur: Quod idem tuis eveniet meditationibus et inventis, siquidem in iis edisserendis et communicandis cordatum et facilem Te mihi praebueris.

Quam de Arte Combinatoria Dissertationem edidisse Te scribis, ea ad oras nostras necdum pervenit. Eam tanto magis videre opto, quod in ea Te nova non pauca, quaedam etiam profutura observasse sub-indicas. Quae hactenus de Arte illa varii scripserunt, vanam potius loquendi de variis amplitudinem, quam judiciose disserendi et nova solida ac profutura excogitandi rationem docuerunt.

Societas nostra in consectandis perpetim Experimentis laborat; unde Sylva suo tempore confertissima succrescet, amplissimam Naturae Historiam complectens, solido et feraci Physices Systemati condendo posteritati forte suffecturam. Quidam ejus Socii de variis varia nuper in lucem emiserunt. Nosti jam, quae Dn. Boylius per aliquot annos feliciter edidit, quorum postrema sunt de Formarum et Qualitatum Origine; de Argumento illo, Num detur absoluta sive perfecta Quies in corporibus etiam solidissimis? De Qualitatibus Systematicis sive Cosmicis: *De Suspicionibus Cosmicis: De regionum Sub-terranearum juxta ac Sub-marinarum Temperie, Deque Maris Fundo: quibus accessit Ejusdem Introductio in Historiam de Qualitatibus particularibus*. Insuper Dn. Wallisius imprimi nuper curavit duas partes priores Mechanicae, sive Tractatus sui Geometrici de Motu, in quarum prima, de Motu praemittit Generalia, agitque de Gravium descensu, et Motuum Declivitate, speciatim vero de Libra doctrinam tradit: In secunda vero de Centro Gravitatis, ejusque Calculo in figuris quamplurimis Curvi-lineis, atque ex his oriundis Solidis, et Superficiebus curvis. Tertiam et ultimam partem habebimus, quamprimum per Praeli difficultates licebit. Adhaec, D^r Barrovius, priori haud impar Author, Lectiones edidit tum Opticas tum Geometricas, a subacti judicii Lectoribus magni aestimatas.

In Anatomicis prodiere D^r Lowerus de Motu Cordis et Sanguinis; ubi Experimenta istius generis egregia inseruntur: nec non D^ris Thrustoni de Respirationis Usu primario Diatriba.

Non ita pridem ad manus meas e Germania pervenerunt chartae quaedam impressae, quarum Titulus; Inventum Novum, Artis et Naturae Connubium, In copulatione Levitatis cum *Gravitate, per Artificium Siphonis, Machinae Aquaticae, et Antliae, exhibitum a Georg. Christoph. Wernero, Memmingensi; excusum Augustae A. 1670.* Ait Author, Machinam hanc, non modo in minori, sed et majori forma descriptam, in aedibus ipsius, ad quorumvis conditionis hominum servitia prostare. Scire percuperem, num dicta Machina per Germaniam longe lateque innotuerit, et a viris harum rerum callentioribus laudem impetraverit. Multum me Tibi [devinxeris], Vir Spectatiss^e, si Memmingae, ubi Inventi Author degit, vel Augustae Vindelicorum, ubi excusus est Libellus, rei et successus veritatem sollicite inquiras, meque de re tota, et de ipsius inprimis artificii ratione perfecte edoceas.

Hugenianum Longitudinis, Penduli beneficio, Inventum adhuc in suspenso est. Existimant nonnulli, duo adhuc istius Automati complemento deesse; unum est, quod necdum perpetuo retineatur in situ perpendiculari; alterum, quod multum incommodi ab irregulari motu Aëris ingeratur. Spes tamen est, remedium, defectibus hisce curandis aptum, non adeo esse difficile inventu; quin degit inter nos Vir quidam Mathematicus, qui actu se invenisse remedium illud affirmat, cumque opportunum fuerit, se propalaturum pollicetur.

Haec sunt, quae Tuis regerenda hac vice suppetebant. Tu interim, Vir Doctiss^e, rem philosophicam ornare et augere perge. Dabam Londini d. 10 Augusti, 1670.

P. S. Litteras tuas Dn. Hobbio inscriptas rus, ubi nunc degit, transmisi. Si quid responsi dederit, sine mora ad te curabitur.