Series II Band 1 · No. 127.

LEIBNIZ AN HENRY BOND

Paris, 13. Mai 1676.

Latin

Epistola quam scripsi Henrico Bondio Anglo.

Vidi nuper librum Anglicum, Seamans-Kalender ab Henrico Philippo editum. In eo fit mentio inventi tui circa variationem acus magneticae; et dicitur Tabulas quasdam a te fuisse calculatas ex certa quadam hypothesi, quarum ope inveniri possit, quaenam olim fuerit, aut postea futura sit variatio, dato tempore in dato loco. Spes etiam facta est, te observationes in hoc genere continuaturum ut tandem res ad perfectionem deduci possit. Audio praeterea praedictiones a te fuisse publicatas, de variationibus quibusdam futuris, ad Londinum directas. Quae cum ita sint, et cum res tanti momenti perfici mereatur, fiduciam sumsi, scribendi ad Te, Vir Clarissime, teque hortandi magnopere, ut in coepto tam praeclaro pergas. Quodsi praeterea respondere ad has literas, meque uberius docere volueris, quisnam sit status aut scopus inventi tui, magnam a me gratiam inibis. Et quoniam praedictiones tuas ad Londinum accommodasti, ideo rogo ut etiam Parisiis accommodes, et dicas nobis, quae ab anno 1670 fuerit Parisiis variatio, secundum tuam Hypothesin, et quaenam imposterum per annos aliquot esse debeat. Velim idem etiam nobis dicas de nova Francia sive Canada, et de Francia Aequinoctiali, quam vocant Cayenne. Hoc enim si experimentis praeteritis consentiet, magna spes erit de futuris; et Magnates rei nauticae studiosissimi excitabuntur, ad contribuenda omnia, quae ad perfectionem rei necessaria erunt. Ego certe Tibi operam meam polliceor, si forte commendari viris egregiis inventum tuum cupis. Sunt etiam mihi amici qui et ipsi plurima itinera fecere, et magna apud nautas pollent autoritate, qui observationes, quas forte adhuc desideras, fieri curabunt. Denique alios novi viros in Mathematicis et nauticis versatissimos, qui alia quaedam praeclara habent inventa, quae tuis juncta, ad perfectionem rei nauticae plurimum contribuere possint. Ego peculiari affectu eos omnes prosequor, qui suis meditationibus publicam utilitatem promovere student.

Ipsa Hypothesis tua haud dubie ex Astronomicis quibusdam principiis pendet, et velim nosse, an motum terrae supponat, an vero tam Tychonicae quam Copernicanae Hypothesi possit accommodari. Item an ad ejus perfectionem opus sit cognita exacta regula motus Lunae quae hactenus nondum habetur; item an hypothesis tua contribuat ad causam magneticae directionis inveniendam, et an cum Cartesiana possit conciliari, item an non aliquam affinitatem et connexionem habeat cum causa fluxus et refluxus maris, de qua etiam judicium tuum nosse valde velim. Item an ope tuarum Tabularum ex data variatione acus praesenti inveniri possit tam longitudo quam latitudo loci ubi fit observatio, et an non praeterea necessaria sit exacta cognitio ad minutum usque temporis quo fit observatio, hoc enim posito adhuc horologiis valde exactis opus foret. Praeterea scire velim quemnam errorem efficere possit defectus unius minuti in observanda variatione, item nosse velim quaenam sit sententia tua de inclinatione ut vocant magnetica, secundum quam acus rite suspensa non horizontaliter sed verticaliter movetur, quidam enim contendunt ejus ope inveniri posse latitudinem sine ulla observatione coelesti. Denique Tibi indico amicum quendam meum egregium habere inventum circa magnetem ad perficiendas observationes magneticas perutile, adeoque, tuo etiam invento utilissime conjungendum. Si mihi ad omnia distincte lucideque responderis, non tantum rem gratissimam feceris, sed et ad omnia officia vicissim excitabis.

Dabam Parisiis 13 Maji 1676.