De notionibus empiricis

 [Mitte 1677 (?)]

In Notionibus Empiricis, ut auri, et aliorum in quibus de possibilitate non constat nisi a posteriori; non habentur definitiones nisi provisionales. Ex. gr. si aurum aliquod artificiale inveniretur, quod omnes haberet proprietates auri naturalis hactenus consideratas, et subsisteret in examinibus consuetis, exurgeretque aliquis qui novum quoddam indicaret examen ab artificiali illo auro non sustinendum, is utique defectum aliquem definitionis auri eatenus explevisset. Notandum praeterea est, non sufficere ad condendas definitiones notionum Empiricarum (ut ego voco) si quis norit catalogum attributorum rei, nam si omnes illas in unum cumularet ad definiendum, fieret definitio prolixa praeter necessitatem; sed opus est ut ex collatione cum aliis notionibus quaedam attributa communia habentibus videat quaenam sufficiant ad rem (ut aurum), a notis omnibus discriminandam, idque cum pluribus modis fieri potest, tot dantur auri definitiones diversae. Sic aurum potest definiri, corpus gravissimum; metallum ductilissimum, metallum cupellabile flavum vel metallum cupellabile et quartabile.