Principia philosophiae, pars secunda, Randbemerkungen

PRINCIPIA PHILOSOPHIAE, PARS SECUNDA, RANDBEMERKUNGEN

[XLVII / 8, 68] Secundo, si B esset tantillo major quam C, Am Rande: Miror casum ommissum cum corpora inaequalia inaequalibus celeritatibus in oppositas partes moventur. caeteris positis ut prius, tunc solum C reflecteretur, et utrumque versus sinistram eadem celeritate moveretur.

[XLVIII / 8, 68] Tertio, Am Rande: Malebranchius tres priores regulas approbat. si mole essent aequalia, sed B tantillo celerius moveretur quam C, non tantum ambo pergerent moveri versus sinistram, sed etiam transferretur ex B in C, media pars celeritatis qua hoc ab illo excederetur: hoc est, si fuissent prius sex gradus celeritatis in B, et quatuor tantum in C, post mutuum occursum unumquodque tenderet versus sinistram, cum quinque gradibus celeritatis.

[XLIX / 8, 68] Quarto, Am Rande: Malebranchius vult corpora simul ire post concursum, eadem qua ante, motus quantitate. si corpus C plane quiesceret, essetque paulo majus quam B, quacunque cum celeritate B moveretur versus C, nunquam ipsum C moveret; sed ab eo repelleretur in contrariam partem: quia corpus quiescens magis resistit magnae celeritati quam parvae, idque pro ratione excessus unius supra alteram; et idcirco semper major esset vis in C ad resistendum, quam in B ad impellendum.

[L / 8, 69] Quinto, Am Rande: Hanc approbat Malebranchius. si corpus quiescens C, esset minus quam B, tunc quamtumvis tarde B versus C moveretur, illud secum moveret, partem scilicet sui motus ei talem transferendo, ut ambo postea aeque celeriter moverentur: nempe si B esset duplo majus quam C, transferret ipsi tertiam partem sui motus, quia una illa tertia pars tam celeriter moveret corpus C, quam duae aliae residuae, corpus B duplo majus.

[LI / 8, 69] Sexto, Am Rande: Malebranchius vult ambo simul pergere dimidia celeritate. si corpus C quiescens, esset accuratissime aequale corpori B versus illud moto, partim ab ipso inpelleretur, et partim ipsum in contrariam partem repelleret: nempe si B veniret versus C, cum quatuor gradibus celeritatis, communicaret ipsi C unum gradum, et cum tribus residuis reflecteretur versus partem adversam.

[LII / 8, 69] Denique, Am Rande: Malebranchius vult generaliter quicunque celeritatum excessus sit ambo post concursum simul ire, eadem qua ante celeritate. si B et C versus eandem partem moverentur, C quidem tardius, B autem illud insequens celerius, ita ut ipsum tandem attingeret, essetque C majus quam B; sed excessus celeritatis in B esset major, quam excessus magnitudinis in C, tunc B transferret tantum de suo motu in C, ut ambo postea aeque celeriter, et in easdem partes moverentur. Si autem e contra excessus celeritatis in B, minor esset quam excessus magnitudinis in C, B in contrariam partem reflecteretur, et motum omnem suum retineret.