Series VI Band 4 · No. 237₁.
Tetractys
TETRACTYS
Erhardi Weigelii Tetractys, Jenae sumtibus Meyeri 1673. 4o.
Aliquando prolixiores, ex Tetracti Numerorum nascuntur lineae sed contra notae tanto expeditiores quia duo et tria mens facile percipit, septem octo novem etiam attenta Mens non nisi pluribus conceptibus distincte penetrat. Vulgus libenter utitur, nam quatuor ex granis digitum unum componunt, ex quatuor digitis unum palmum. Ex 4 palmis pedem, 4 pedibus passum; 4 passibus perticam. Ita ulnam dividunt in 4 quadrantes adeoque in 16 partes. Diem noctemque in quatuor partes, horam in quadrantes, tactum Musicum in 4 Commata, pausas per quaternales lineas designant; hisque temporum extensiones ad mensuram revocant. Qualitates intensivas in 4 gradus; pondera in quaterna momenta. Pyra, poma, nuces, ova, claviculos, et alia id genus per quindecades, 15 eine Mandel cum unitate pro cardinis quantitate seorsim posita hoc est per 16. et quadriquindecadem hoc est ein schock cum 4 unitatibus quindecadum indicatoribus suis annumerant Emtoribus. Cantharos in popina compotatoribus, modios frumenti bajulis et asportatoribus etc. per quaternas virgulas, eine Fahne dictas, ob oculos pingunt. In enuntiandis numeris omnibus quatuor articulos cardinales, unum, decem, centum, mille. Idem Dalekarli quaternis suis in moneta cuprea numeranda cumulis quaternorum nummorum, et rustici nostrates passim testantur. Ratio a decem digitis nulla est, uno pollice separatim spectato sunt in quavis Manu quatuor. Thraces ita numerabant autore fortasse Zamolxi Pythagorico, et ideo ab ignavis ludibrio habentur. Abacus (loco Pythagorici vulgo dicti) fit duarum linearum, bis tria sunt quatuor et duo, ter tria sunt biquatuor et unum. In subtractione ad duas tantum distantias rarius ad tertiam respicit. In divisione hic nec additur nec subtrahitur, et ex tribus consuetis, in mahl von, solum remanet, in. (+ Putam dyadicos absolute optimos, tertiadem in planis, octadem in solidis. +) Decadicus magis sensualis, wenn man mit den fingern zehlet; nec mentis indolem sed digitos sequitur. Ein Vier Secht Schock. 1 4 16 64