BARTHÉLEMY DES BOSSES FÜR LEIBNIZ

Martinus de Esparsa quaestione prima de Angelis, postquam Angelos incorporeos esse probasset partim ex Scriptura, partim ex Concilii Lateranensis verbis sequentibus: Creator *omnium invisibilium et visibilium, spiritualium et corporalium, qui sua omnipotenti virtute simul ab initio temporis, utramque de nihilo condidit creaturam, spiritualem et corporalem: Angelicam videlicet et mundanam, ac deinde humanam quasi communem ex spiritu et corpore constitutam.* subdit articulo sequenti qui est undecimus:

[art. 11, p. 18] Censent nihilominus Carranza in Annotationibus, Canus lib. 5. de Locis cap. 5. Sixtus Senensis lib. 5 bibliothecae Annotatione 8. nec non Valentia, et nonnulli alii in praesenti, nullam inde certitudinem hujus rei haberi posse. Nempe concilium nihil de hoc puncto definire aut tanquam dogma fidei profiteri voluisse; sed unice intentum ex professo ad articulum Dei ut autoris omnium rerum creatarum, caetera obiter adjunxisse majoris claritatis gratia juxta sensum magis communem doctorum. Quo pacto in Conciliis non paucis reperiuntur plura, articulis ac definitionibus fidei interjecta quae non propterea censentur aut sunt reipsa de fide, ut pote accidentaliter ac pure materialiter se habentia ad scopum [conciliorum] praecipuum. Id quod in genere est inconfesso apud omnes, nec in re praesenti adest ulla ratio specialis quae vetet quo minus idem absque absurditate dicatur.

[p. 18 sq.] Articulus 12. Verum ista responsio, ut possit videri probabilis relate ad priora illa verba Concilii: Creator visibilium et invisibilium; spiritualium et corporalium, quatenus haec istorum extremorum in obliquo positorum distinctio potest censeri non intenta ratione sui, sed accidentaliter tantum superaddita ad clariorem ac commodiorem declarationem ac perceptionem sui recti: relate tamen ad posteriorem integram propositionem: qui sua omnipotenti virtute simul ab initio, etc. Non video, qua ratione subsistere possit aut tolerari eadem interpretatio. Quia independenter ab ista propositione erat jam per priora verba sufficienter declaratus articulus creationis rerum omnium. Unde apparet eam propositionem superadditam ac intentam fuisse ratione sui, ad exponendam ac determinandam distinctionem et naturam rerum ipsarum creatarum, cujus notitia est necessaria, tum ad excludendum errorem Sadducaeorum, aliorumque sternentium sibi viam ad negandam existentiam Dei negata existentia creaturarum pure spiritualium, tum ad legitimam intelligentiam plurium illorum de spiritibus locorum sacrae scripturae. Profecto cum reliquae omnes propositiones Concilii et priores et posteriores contineant singulae singulos articulos fidei ex indubitata omnium confessione; nec possent negari absque haeresi, tametsi ex nullo alio testimonio constaret de certitudine ipsarum; atque haec ipsa propositio, de qua agitur, contineat constitutionem hominis ex spiritu et corpore, quae est similiter de fide, nec dubitari possit, quin intentio Concilii fuerit, illam profiteri ac statuere tanquam dogma fidei, irrationabiliter omnino eximitur eadem propositio quoad priorem partem, per voluntariam absque speciali fundamento acceptionem a vera ac propria professione et definitione fidei catholicae.

[p. 20 sq.] Articulus 13. Non tamen ob haec ausim affirmare, assertam angelorum puram spiritualitatem et incorporeitatem qui fuit praedicto concilio pluribus annis posterior, dicit qu. 16 de malo Articulo 1. initio, ex Augustino lib. 21. de civitate Dei cap. 10. Non multum *referre ad fidei christianae doctrinam, sive daemones habeant corpora sibi naturaliter unita, sive non habeant*. Atque inibi in responsione ad 1. in contrarium addit, fore ut daemones possent dici absolute Spiritus, tametsi haberent corpora sibi naturaliter unita. Quia videlicet non subderentur corporibus, sicut nos sed magis ea haberent sibi subjecta, ut tradit Augstinus ideoque praevalente ratione spiritus, dici possent absolute spiritus; tametsi homines ob contrariam rationem spiritus dici non possint. Ex quo patet aditus ad interpretationem testimoniorum scripturae quae superius ponderata sunt (: articulo 9. :) quoad angelos etiam bonos. Ut ut autem haec habeant res est jam plena temeritatis, ne quid dicatur severius, negare puram Angelorum spiritualitatem et incorporeitatem consentientibus jam in eam Doctoribus Catholicis universis post Magistrum distinctione 8. et D. Thomam 1^a parte qu. 50 articulo 1 cum magno fundamento in doctrina revelata etc.

Hucusque Esparsa loco supra citato.