LatinUnica, quam tibi transmitto, disputatio sua novitate id meruisse visa est. Anmerkung von Kortholt unter dem Text in E2 nach visa est: Titulus ejus: Q. D. B. V. Dissertatio academica, cujus prima pars de ratione status: altera de nobilitate: tertia de ministrissimo: quam pro more consueto, praeside Dn. Severo Christophoro Olpio, Prof. publ. et h. t. academiae rectore magnifico, publicae eruditorum disquisitioni exponet auctor Wilhelm Schröter, illustriss. regiae societatis Britann. assessor. d. 25 Jul. Jenae, literis Sengenwaldianis, anno 1663, in fol. Respondens
filius est D. Wilhelmi Schroeteri, Cancellarii Gothani, qui celeberrimo illi Franskio successit. Is
Jenae prius studiosus, mox peregrinandi amore in Bataviam, inde [in] Angliam delatus est,
inde, si ipsi credimus, in parlamentum irrepsit. Nuper, cum patriam suam reviseret, noluit
inglorius tacitusque abire, sed monimentum sui hanc disputationem relinquere constituit. Sed
eo eventu, ut multo fuerit consultius, siluisse. Nam et in conflictu vox, et in conversatione
morum elegantia defuit, sic, ut pro gloria, quam sibi promiserat, cumulatam ex hac urbe
infamiam asportaret. Quin et princeps Gothanus, re comperta, ac cognito, quam in hac disputatione
periculosa spargerentur, primus ursit, effecitque, ut publice confiscaretur. Ipsam sane
disputationem judicio peritiorum accepi ingeniosam esse: sed sic, ut tanto minus hic auctor
videatur. Immo non defuere, qui dudum cusam, et inde usque ab Anglia allatam suspicarentur,
quod disputatione [de] Ministrissimo, thesi una, Don Louis de Haro, tamquam adhuc florentis
viventisque mentio fieret, qui tamen et obiit dudum, et familia, postquam filii insidiae in Regem
detectae sunt, jacet proculcata. Sane corollaria novam quandam sapiunt philosophiam, qualibus
plena Anglia est, et ipse, ni fallor, Kenelmus Digbaeus, cui ille hanc disputationem dicavit, Anmerkung von Kortholt unter dem Text in E2 : Dedicavit 1) Friderico, Saxoniae Duci, 2) Digbaeo. Digbaeo hunc titulum tribuit: Illustrissimo heroi, Britanniae comiti ac domino, Dn. Kenelmo Digby, equiti Britanno exlegato, et summo rei navalis expraefecto, ac sacrae regiae majestatis reginae matris in Anglia cancellario magnifico, et illustrissimae regiae societatis ibidem assessori excellentissimo, domino, Maecenati atque amico meo sincero et pie colendo.
ingenti opere de immortalitate animae simile quid delineavit. Reliqua disputatio Machiavellismum
spirat, et videbatur in hoc uno eam respondens intellexisse. Nam quoties jus naturae
divinaeque leges objiciebantur, eas ad privatorum pacta limitandas contendebat, totum jus
gentium, bellique ac pacis immani hac audacia subversurus.
Demum vivus undique aut Hobbes aut Hobbesianus elucet. Cum enim utilitatem aequi
matrem habeat, igitur prout illi velificabitur jus omne, stabit cadetque: cum cuilibet principum
absolutum det imperium, sola suspicio principi ad supplicia jus dabit: demum quia a civili lege
omnis justitia propullulat, necessario obligatio omnis ac foederum servandorum necessitas ruet
inter civitates. Haec in Hobbesio saepe reprehendentem V.E. audivi. Quare cepit me quaedam
de Hobbesio a V.E. quod ejus pace fiat, sciscitandi cupiditas, quis ille, an adhuc superstes, an
Antagonistam na[c]tus, an habuerit, qui in jure naturae illustrando paria fecerint, meliora aut
aequalia, si subtilitatem spectes. Unus mihi Dominus Pufendorfius notus est, qui tamen sua
elementa jurisprudentia[e] ex Weigelii nostri Ethica Euclidea manuscripta dicitur fere tota
efformasse. Jenae 2 Septemb. 1663.