Resolutio notionis justi

RESOLUTIO NOTIONIS JUSTI

Rand hinzugefügt.

Justus Auf Bl. 14 v^o steht die Überschrift: De Cogitationum Analysi est charitativus similis sapienti, quatenus est charitativus.

 Justus est charitativus homoeosophus. Am Kopf der Seite: patet ex his nobis verba apta deesse.

Charitativus est benevolus; similiter se habens erga quemlibet, quatenus est benevolus.

 Charitativus est benevolus pantotropus.

Benevolus est amans, confirmatus quatenus amans.

 Benevolus est amantius confirmatus

 (amantius id est in actu primo amandi constitutus).

Confirmatus est inclinatus, magnus quatenus inclinatus.

 Confirmatus est inclinatus magnus.

Inclinatus est facilis quatenus volens.

 Inclinatus est volentius facilis.

Volens est cogitans et tendens ad id quod cogitat, conans ad aliquid quatenus idem repraesentans.

 Volens est cogitans tendens.

 Tendens ad aliquid est ad ipsum maxime conans. Sciendum enim posse aliquid conari ad plura, sed ex pluribus conatis eligi aliquid ad quod res tendit.

Cogitans est repraesentans, et conans quatenus repraesentans.

 Omnis cogitans seu repraesentans et eatenus agens sive conans, vel ad simile vel ad dissimile conatur. Ad simile si juvatur a repraesentante, ad dissimile si inde impeditur. Semper autem nonnihil juvatur vel impeditur.

 Repraesentatio non tam est similitudo quam quaedam relatio congruens per omnia, hujusmodi repraesentatio est inter numeros et numerorum characteres.

 Intelligo autem hic repraesentationem non arbitrariam sed naturalem, nam arbitraria non est repraesentatio nisi qua in mente excitat naturalem.

Conans ad aliquid est determinatus quatenus agens. Seu determinatum quatenus potest esse novum.

 Omnis conans quodam respectu est agens.

Determinatus Diesen und den folgenden Absatz hat Leibniz durch Umrandung hervorgehoben. est habens omnia requisita; sc. absoluta quatenus est habens.

Habens absoluta quatenus est habens; est habens quae semel existentia supposita non involvunt aliud subjectum ultimatum.

 Seu subjectum ultimatum omnium requisitorum absolutorum.

 Subjectum absolutorum est subjectum attributorum quae existere supposita non involvunt aliud subjectum ultimatum.

 Subjectum ultimatum est quod non est attributum.

 Subjectum est quod quatenus habet existentiam suppositam involvitur in alterius essentia.

 Attributum est quod quatenus habet essentiam involvit alterius existentiam suppositam.

 Connexa sunt quorum unius existentia involvitur in alterius existentia. Am Rande: Nota aliud est cogitare essentiam, aliud cogitare existentiam. Jam existentiam cogitare possibilem nihil aliud est quam cogitare existentiam. Sed aliud est demonstrare possibilitatem. Calorem non concipio possibilem, nisi quatenus concipio aliquod subjectum ut existens. Calorem distincte concipere non possum, nisi concepta alicujus subjecti essentia. Caloris existentiam non possum concipere nisi concepta aliqua causa. Quando concipio calorem ut jam existentem, et cogito jam ejus essentiam, incido in aliquod subjectum. Ex his definitionibus ostendi potest idem subjectum habere posse plura attributa, etiam contradictoria, seu posse mutari. Ostendendum tamen quod ejusdem attributi non sunt plura subjecta. Itaque ad definitionem videtur addendum aliquid, nempe quia fieri potest ut attributum aliquod v.g. relatio involvat in essentia sua plurium existentiam, involvit tamen unum aliter quam alterum, ita paternitas involvit duo individua, Davidis et Salomonis, sed aliter atque aliter, et propius involvit Davidis, nam ab ipso pater denominatur.

 Subjectum et attributum esse videntur, cum conceptus individui unius involvitur in conceptu individui alterius. Possum quidem concipere calorem non considerato calido, sed non possum concipere hunc calorem nisi considerato aliquo calido. Seu non possum concipere quae alia sunt in natura praeter calorem et quae ex caloris conceptu sequuntur, nisi considerem aliquod subjectum, in quo est calor, lux, etc.

 Possum quidem concipere circulum, ut rem possibilem in se, seu non implicantem contradictionem; sed si nosse velim an nunc existat circulus, ~~et si id nosse velim a priori, multa alia supponere cogor, et supponendorum in ordine primum* ~~transeundo a circulo* *et his quae ex natura ejus sequuntur ad alia, est subjectum circuli*. Possum quidem circuli essentiam per se resolvere in suas causas, usque ad prima; sed hinc non possum judicare, an circulus aliquis sit, sunt enim quaedam discrimina quae ex formis non sumuntur, talia sunt discrimen inter magnum et parvum circulum, item unus sit circulus an multi. Item existatne an non. Nam ubi reperi circulum esse possibilem, jam quaeri potest an aliquid sit possibile, quod plura involvit, ex quibus judicari potest possibilitas.

 Hinc patet omne subjectum ultimatum esse Ens completum, et involvere totam rerum naturam, hoc est ita ut ab ipso perfecte intellecto, id est ex intellectis illis quibus a quolibet alio discerni potest, concludi possit quaenam possibilia existant.

 At dices hic calor etiam perfecte intelligi non potest, nec ab alio discerni, nisi intellecta rerum natura; ita est. Et hoc est de quolibet individuo. Sed hoc calidum, et hic calor quomodo differunt? Nempe quod idem est et hoc calidum et hoc lucidum; cum tamen hic calor et haec lux non sint idem, ergo subjectum est individuum quod secundum plura diversa alia individua exprimi potest. Individuum autem est cujus intelligentia involvit intelligentiam existentiae rerum. Subjectum ultimatum est, quod secundum plura diversa individua exprimi potest, non tamen ipsum ad aliud subjectum exprimendum inservit. Et tale subjectum dicitur substantia.

 Universale est cujus intelligentia involvit tantum possibilitates. Singulare ex cujus intellectu judicari potest, utrum et quando et ubi [et] an solum existat an cum aliis, breviter de tota rerum universitate. Hinc patet cur difficile sit tractare singularia, quia tam multa involvunt.

Determinatum est subjectum Den Text aus diesem Absatz von subjectum bis seu sowie von Quod bis rationale hat Leibniz durch Umrandung hervorgehoben. ultimatum absolutum requisitorum omnium ad hoc, seu quod est omnia sua attributa absoluta requisita, quatenus est hoc. Quod est a, quod est b, v. g. quod est rationale.

Quod est attributum suum absolutum est attributum non involvens aliud subjectum ultimatum.

Agens est quod est attributum suum novum, et quod est eatenus determinatum. (Cum dico aliquid esse attributum suum, hoc volo, v. g. homo est rationalis, est doctus. Doctus enim, rationalis etc. est attributum ejus.)

Patiens est quod est attributum suum novum, et quod eatenus non est determinatum.

Repraesentans ideam habens est principium cognoscendi omnia in alio, secundum certam quandam legem (nimirum cuilibet in repraesentante respondet aliquid in repraesentato) et ex uno potest duci aliud secundum quandam certam legem.

Facilis est habens pauca requisita.

Habens requisitum est non existens quatenus est non habens aliud.

Amans est quod determinatum est quatenus delectatur quatenus est cogitans aliquid esse felix.

Quod delectatur est cogitans quatenus  ^&.v9 fit perfectius    ^&.v- juvatur ^&.v. .

Fit perfectius quod juvatur quatenus tunc est agens (seu quod juvatur immediate).

Juvatur quod fit facilius quatenus est agens. Vel juvatur quod fit potentius (majus quatenus potens).

Potens est magnum quatenus est attributum seu magnum quatenus fit magnum quatenus agens, novum magnum quatenus est agens.

Felix est Delectatum durabile (quatenus delectatum).

Durabile est non facile (quatenus) desinens.

Quasi sapiens est quasi habens scientiam felicitatis.

Agens quae sapiens agit est agens quae habens scientiam felicitatis agit.

Habens scientiam felicitatis est habens scientiam status delectationis durabilis.

Habens scientiam rei est intelligens productionem rei.

Intelligens est cognoscens quae sint requisita.

Cognoscens est credens verum.

Verum est propositio cujus antecedens involvit consequens.

Credens est cogitans et eatenus determinatum ad volendum, si ex iis quae credimus sequatur quod sit bonum et facile.

Bonum conferens ad voluptatem.