Series VI Band 4 · No. 335₅.
Passiones animae, Randbemerkungen und Unterstreichungen
PASSIONES ANIMAE, RANDBEMERKUNGEN UND UNTERSTREICHUNGEN
[p. 16 / 11, 351] Sed ut haec perfectius intelligantur, oportet scire animam esse
revera junctam toti corpori, nec . posse proprie dici eam esse in quadam*
parte ejus, exclusive ad alias, quia id unum est, et quodammodo indivisibile
ratione dispositionis suorum organorum, quae omnia ita ad se mutuo referuntur, ut
quodam ex illis ablato reddatur totum corpus mancum ac defectivum.
[p. 26 / 11, 368 sq.] Prodest vero hic scire, quod ut jam supra dictum fuit, etsi
unusquisque motus glandulae videatur connexus esse per naturam singulis ex nostris
cogitationibus ab initio nostrae vitae, aliis tamen per habitum jungi possint: Ut experientia
ostendit in verbis quae excitant motus in glande, quae secundum institutionem
naturae nihil animae repraesentant praeter suum sonum cum voce proferuntur, aut figuram
suarum literarum cum scribuntur, et quae tamen per habitum qui fuit acquisitus
cogitando de eo quod significant, postquam auditur fuerit eorum sonus, aut eorum literae
inspectae, solent efficere ut concipiatur haec significatio potius quam figura literarum aut
sonus syllabarum.
[p. 34 sq. / 11, 382] Quod incredibile nemini videbitur, si consideretur parem esse
rationem, quae facit ut cum plantae nostrorum pedum assuetae sint tactui satis
aspero, ob gravitatem corporis quod portant, parum sentiamus hunc tactum cum incedimus,
cum e contrario alius longe mollior et lenior quo titillantur, nobis ferme intolerabilis
sit, ideo solum quia nobis ordinarius non est.
[p. 46 / 11, 401] *Praecipua experimenta quae inserviunt his motibus cognoscendis*
*in Amore.
[p. 50 / 11, 407 sq.] Videntur enim mihi primae Passiones quas anima nostra
~~sensit, cum coepit nostro corpori jungi*, inde ortas esse quod aliquando
sanguis vel alius succus qui ingrediebatur cor, adhuc amplius ejusdem generis submitterent.
~~[p. 51 / 11, 409] Contingit quoque aliquando sub initium nostrae vitae, ut sanguis
contentus in venis esset alimentum satis conveniens ad conservandum cordis calorem, et
tali quantitate eum ibi contineri, ~~ut is calor aliunde alimentum suum arcessere
opus non haberet*: Quod excitavit in Anima affectum Laetitiae, et effecit simul*
*ut orificia cordis sese solito magis aperirent, et ut spiritus abunde fluentes ex cerebro, non
solum in nervos qui inserviunt aperiendis his orificiis, sed etiam in genere in omnes alios
qui propellunt sanguinem venarum ad cor, et impediunt ne eo recens veniat ex jecore,
liene, intestinis, et stomacho. Quare iidem motus comitantur Laetitiam.
[p. 51 / 11, 410] Tandem primae Cupiditates quae animam potuerunt subire, cum
recens juncta esset corpori, fuere, recipiendi res sibi convenientes, et repellendi
noxias.
[p. 61 / 11, 426] Infantes et senes ad lachrymandum magis propendent quam qui
sunt mediae aetatis, sed diversis de causis. Senes saepe lachrymantur ex Amore
et Gaudio.
[p. 68 / 11, 439] Rejicienda igitur penitus est vulgaris opinio, extra nos dari Fortunam,
quae efficiat ut res contingant vel non contingant ut ei lubet, et sciendum omnia
dirigi a Providentia divina, cujus decretum aeternum, adeo infallibile et immutabile est, ut
exceptis iis quae idem Decretum voluit pendere ex nostro Arbitrio,
cogitare oporteat respectu nostri nihil evenire quod necessarium non sit, et quadantenus
fatale; adeo ut absque errore cupere non possimus ut aliter eveniat.
[p. 77 / 11, 454] Veneratio sive cultus est inclinatio animae, non solum ad existimandum
objectum quod veneratur, sed etiam ad se illi subjiciendum cum aliquo timore,
ejus favoris demerendi gratia.