Series VI Band 4 · No. 195₁.
Erster Ansatz
ERSTER ANSATZ
Specialia. Sensus externi: tactus, gustus, odor, sonus, visus
interni: potentia agendi, voluntas, ratio, memoria.
Substantiarum seu rerum discrimina, et relationes seu praedicata primitiva et resultantia.
Substantiarum discrimina possunt intelligi qualitates; possunt percipi quantitates.
Individualia seu haecceitates ubi locus et tempus.
Die folgenden drei, in Kleindruck wiedergegebenen Tabellen hat Leibniz gestrichen und durch die vierte
ersetzt:
^&.bb
^&.bb
^&.bb quantitas seu manifestum status^&.b~~
~~ positio
quantitas
~~ qualitas mutatio
seu forma, species)
resultans: relatio
^&.bb Nomen : Sic optime substantivum est~~ Nomen substantivum singulare est
quod omnia continet quod omnia continet
praedicata necessaria praedicata etiam accidentalia seu contingentia
sui subjecti sui subjecti
^&.bb
intelligibilis 1)
qualitas occulta seu
positio Praedicatum seu tempus 5) Nomen mutatio adjectivum id est actio - passio 6)
resultans, relatio 7)
Hic enumero praedicata simplicia quae ex pluribus diversis non componuntur in recto.
Etiam apud Geometras res differunt: positione, magnitudine, specie seu
qualitate.
Relatione res non differunt per se, sed ob differentias primarias.
Neque in relationibus fit mutatio, nisi quia primaria praedicata mutantur. Unde philosophi quoque Peripatetici ajunt, motum seu mutationem non terminari ad relationes.